Рейтер: Зеленский жума күнү Вашингтонго барышы мүмкүн
Рейтер агенттиги атын атабаган эки булагына таянып, Украина президенти жума күнү Вашингтонго барышы мүмкүн экенин кабарлады. Бул сапар Украинанын кен байлыктары тууралуу келишимге кол коюлгандан кийин АКШ президенти Дональд Трамп менен жолугуу максатында уюштурулуп жатат. Ак үй азырынча бул маалыматты ырастай элек.
Financial Times басылмасы Вашингтон Киевге карата катаал талаптардан баш тарткандан кийин Украина менен АКШ кен байлыктар боюнча мунаса табышканын жазып чыкты. Ушундай эле маалыматты "Украинская правда" сайты да жарыялады.
Басылмалар келишим АКШнын Украина коопсуздугу боюнча узак мөөнөттүү милдеттенмелерди алышына жол ачышы мүмкүн жана бул согушту токтотуу стратегиясынын бир бөлүгү болуп саналарын белгилешкен.
Буга чейин Украина келишимдин алгачкы версиясына кол коюудан баш тартканы үчүн Киев менен Вашингтондун мамилесин солгундатканы айтылып жаткан.
Документке Украинанын тышкы иштер министри Андрей Сибига менен АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио кол коёру күтүлүүдө. Келишимге ылайык, АКШ менен Украина Кайра куруу боюнча инвестициялык фонд түзүшөт.
Жаңыланган келишимден АКШнын коммерциялык фондду 100% көзөмөлдөшү тууралуу жобо алып салынды. Жаңы редакцияда Кошмо Штаттар фонддогу эң жогорку каржылык үлүшкө ээ болору белгиленген, бирок бул АКШнын мыйзамдары уруксат берген чектен ашпайт.
Фондго Украина менен АКШнын ээлик үлүшү ар биринин кошкон каражатына жараша болот. Эки мамлекет фондду биргелешип башкарат, бирок АКШ өз мыйзамдарына ылайык чечим кабыл алуу укугуна ээ болот.
Келишимге эки тарап тең фонддогу өз үлүшүн бири-биринин алдын ала жазуу түрүндөгү макулдугусуз сатууга же өткөрүп берүүгө укугу жок деген талап кошулду.
Фонд Украинадагы жаратылыш ресурстарын, портторду жана тиешелүү инфраструктураны (анын ичинде өкмөттүн кыйыр менчик объектилерин) сатуу аркылуу түшкөн кирешенин 50% алып, аны кайрадан украин экономикасына инвестиция катары салат.
Буга чейин эле Украинанын бюджетине кирген кирешелер фондго кошулбайт. Фондго салымдардын мөөнөтү, көлөмү жана туруктуулугу боюнча кийинчерээк келишимде көрсөтүлөт.
Документке кол коюлгандан кийин Орусия мурда оккупациялап алган аймактар кайтарылган учурда объектилерден түшкөн киреше 50% көбөйүшү мүмкүн деген норма алып салынды.
Келишимге ылайык, АКШ Украинага жардам көрсөтүү үчүн өзүнчө белгиленген суммада каржылык милдеттенме алууга ниеттенүүдө. Бирок келишимде Зеленский мурда айткандай, так коопсуздук кепилдиктери жок.
Украина менен АКШ фонддун ишмердиги боюнча деталдарды аныктаган жеке келишимди дароо иштеп чыгышы керек. Бул келишимди даярдоого Украина тараптан Экономика министрлиги жооптуу болот.
“Экономическая правда” жазгандай, кен байлыктар боюнча мурунку келишимдин долбоорунда АКШ 100% көзөмөлдөгөн коммерциялык фонд түзүү каралган, ал эми Украина ага каражат бөлүп бермек.
Краснодар аймагындагы бир нече шаарлар аткылоого кабылганын жергиликтүү бийлик жана күбөлөр кабарлады.
Шаршембиге караган түнү Краснодарга дрондор сокку уруп, Туапседеги деңиз порту бутага алынган.
Орус бийлиги Украинанын Куралдуу күчтөрү дрон менен жарандык объектилерге сокку урганын билдирди. Губернатор Вениамин Кондратьев Туапседе жана Темрюкта турак жайлар зыян тартканын, жабыркагандар жок экенин маалымдады.
Шаар тургундары Туапсе деңиз портуна сокку урулуп жатканы тартылган видеолорду жарыялап жатат. Алардын биринде бир турак үйдүн зыян тартканын көрүүгө болот.
Орусиялык Телеграм-каналдар Анапада асманда жарылуу болгонун билдиришти. Болжол менен абадан коргонуу системасы дронду атып түшүргөн болушу ыктымал. Сочи аэропорту учактардын келип-кетүүсүнө убактылуу чектөө киргизди.
Аннексияланган Крымдын Орусия дайындаган бийлиги бул аймакка да дрондон сокку уруу аракети болгонун, Кара деңизден төрт учкучсуз аппарат атып түшүрүлгөнүн маалымдады.
Ляйен менен биргеликте барган маалда украин бийлик өкүлдөрүнө тапшырган.
"Европа муктаж болгон эң маанилүү 30 ресурстун ичинен 21ин Украина камсыздай алат. Бул эки тарап үчүн тең пайдалуу өнөктөштүк болот", – деди Сежурне.
Ал Европа "эч качан эки тарапка тең пайдасыз келишимди талап кылбай турганын" белгиледи.
"Акыркы үч жылда Евробиримдик Украинага чоң донор болуп келди. Биз муну Украина жана украин эли үчүн гана эмес, Европанын коопсуздугу үчүн да жасап жатабыз. Бирок Украинанын табигый ресурстарынан эч нерсе кайтарып алган жокпуз", – деп билдирди Евробиримдик Кеңешинин төрагасы Антониу Кошта "Суспільне" телеканалына курган маегинде.
Европалык аткаминерлер кайсы ресурстар тууралуу сөз кылып жатканы так айтылган жок.
Украинага АКШ да сейрек кездешүүчү металлдар боюнча келишим сунуштаган.
Президент Дональд Трамп Киевге берилген жардамдын ордун толтуруу максатында ушундай сунуш киргизген. Ал АКШнын Украинага берген жардамынын көлөмүн 500 миллиард долларга баалаган.
Бирок Украина Вашингтондун алгачкы келишим долбоорун четке каккандан кийин Трамп украин президенти Владимир Зеленскийди кескин сынга алган. Ал эми 24-февралда Трамп жакынкы эки жумада украин лидери менен жолугуп, сейрек кездешүүчү металлдар боюнча келишимге кол коюуну пландап жатканын билдирди.
Ошол эле учурда Орусиянын президенти Владимир Путин АКШнын мамлекеттик жана жеке компаниялары менен сейрек кездешүүчү металлдар боюнча кызматташууга даяр экенин билдирди.
"Бизде мындай ресурстар Украинаныкына салыштырмалуу алда канча көп экенин баса белгилегим келет", – деди Путин.