Украинанын президенти Владимир Зеленский 27-мартта Парижде өтө турган "Ыктыярчылардын коалициясы" деп аталган коргоо багытындагы саммитке катышат. Анын алдында журналисттердин суроолоруна жооп берип жатып ал Сауд Арабиясындагы сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында энергетикалык объектилерге соккуларды жана Кара деңиздеги ок атышууну токтотуу боюнча кабыл алынган милдеттенмелер боюнча чараларды иштеп чыгуу тууралуу келишимге жетишилгенин билдирди.
Анткен менен Орусия бул келишимди аткаруу үчүн санкцияларды жеңилдетүү сыяктуу бир катар шарттарды талап кылууда.
"Биз чыдамкайлыгыбызды көрсөттүк. Эми биздин өнөктөштөр да жок дегенде биздей чыдамкай болушу абдан маанилүү, анткени алардын мүмкүнчүлүктөрү бизден көп", – деди Зеленский.
АКШнын Украинадагы согушту токтотуу үчүн жүргүзүп жаткан активдүү дипломатиялык аракеттерине Европа лидерлери да аралашуу ниетин билдирип келишет. Буга чейин аларды Москва, Киев жана Вашингтон катышкан сүйлөшүүлөргө чакырышкан эмес.
Франциянын президенти Эммануэль Макрон 27-марттагы сүйлөшүүлөрдө Европанын бейпилдик күчтөрүн түзүү маселеси талкууланарын айтты.
Бирок ал бул күчтөр согушка түз аралашпастыгын жана ок атышууну токтотууну көзөмөлдөө же аткаруу милдети аларга жүктөлбөй турганын баса белгиледи. Макрон кошумчалагандай, бул милдетти Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) тынчтык орнотуу күчтөрү өзүнө алышы мүмкүн.
Макрондун айтымында, Европанын бейпилдик күчтөрү Украина ичинде жайгаштырылып, Орусияны аскердик аракеттерин ооздуктоо жана украин аскерлерин машыктыруу менен аларга колдоо көрсөтүү милдетин аткарышы ыктымал.
Бул демилге ишке ашабы же жокпу, азырынча белгисиз.
Орусиянын армиясы 26-марттын кечинде Украинанын бир катар шаарларына абадан сокку урду. Жарылуулардын үнү Харьков менен Днепрде угулду. Жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнүн маалыматына караганда, жабыркагандардын арасында балдар да бар.
Харьковдун мэри Игорь Тереховдун айтымында, орус күчтөрүнүн "Шахед" дрондору калаага бир сааттын ичинде 12 ирет чабуул койгон.
Натыйжада көп кабаттуу үйлөр, жарандык объектилер, автоунаалар жана чарбалык курулуштар жабыркады.
27-марттын таңында Харьковго жасалган соккулардын натыйжасында жабыркагандардын саны ондон ашты. Облустун аскердик администрациясынын башчысы Олег Синегубов билдиргендей, жабыркагандардын арасында төрт жаштагы секелек бар.
Украинанын премьер-министри Денис Шмыгаль Харьковго жасалган соккулардан тутанган өрттүн кадрларын жарыялап, Орусияны "тынчтыкка умтулган жок, тескерисинче, Украинага карата террорун улантууда" деп айыптады.
Андан тышкары Днепр шаарына жасалган чабуулдан бир катар аймактарда өрт тутанганы маалым болду. Калаа мэри Борис Филатов билдиргендей, соккулардан эң эски имараттардын бири деп эсептелген VIII кылымда курулган Потемкин сарайы да талкаланды.
26-мартта Орусиянын армиясы Украинанын Сумы жана Харьков облустарын да аткылады. Харьков облусунун Золочев шаарында жети адам жараат алды, алардын арасында 14 жаштагы кыз оор абалда ооруканага жеткирилди.
Орусиянын Коргоо министрлиги 27-марттын таңында өлкө аймагында бир украин дрону жок кылынганын билдирип, башка маалымат тараткан жок.
Сауд Арабиясында Американын расмий өкүлдөрү Украина жана Орусиянын делегациялары менен өз өзүнчө болгон сүйлөшүүлөрдө Кара Деңизде аскердик аракеттерди токтотуу жана эки өлкөнүн энергетикалык жайларына сокку урууга тыюу салуу боюнча чараларды көрүүнү макулдашты.
Ак үй эки тарап менен сүйлөшүүлөр боюнча эки бөлөк билдирүү жарыялады. Ага ылайык Вашингтон Москвага айыл чарба азыктарын жана жер семирткичтерди дүйнөлүк базарга кайра чыгарууга болушунча жардам көрсөтөт. Бул продукциялардын экспорту Орусия Украинага согуш ачканы токтоп калган эле.
Документте башка жарандык инфраструктурага чабуулдарды токтотуу боюнча эч нерсе жазылган эмес. Ошентсе да байкоочулдардын баамында, бул жараян Экинчи дүйнөлүк согуштан кийинки Европадагы эң чоң жана кандуу кагылышты токтотууга карай алгачкы кадам болуп калды.
Орусиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров соңку үч күндөгү сүйлөшүү канчалык оор болгонун кыйытуу менен Кремлге Киев "бул макулдашууну сыйлайт" деген Вашингтондон "так кепилдик" зарылдыгын баса белгиледи.
Сауд Арабиясында адегенде Вашингтон менен Киевдин делегациялары жолугуп, андан соң 24-мартта Вашингтон менен Москванын өкүлдөрү өз алдынча сүйлөштү. Алардын жолугушуусу 12 саатка созулду. 25-марта Украина менен Американын делегациялары кайрадан сүйлөшүү өткөрдү. Мунун баары АКШ президенти Дональд Трамптын Украинадагы согушту токтотуу боюнча аракетинин алкагында уюштурулду.
Украин президенти Владимир Зеленскийдин айтканы боюнча Америка тарап расмий билдирүү тараткандан кийин келишимдин шарттары күчүнө кирди деп эсептесе болот. Анын сөзүнө караганда, Украина азырынча Орусияга анча ишенбей турат, ошентсе да өз тарабынан келишимдин шарттарын сактоого аракет кылат.
Ал эми Орусия тарап Кара Деңиздеги кемелердин коопсуз ары-бери жүрүүсү тууралуу шарт бир катар санкциялар алынгандан кийин гана ишке ашарын билдирди.
Украинанын жана АКШнын расмий өкүлдөрү 25-мартта Сауд Арабиясынын борбору Эр-Рияд шаарында кезектеги сүйлөшүүлөрдү өткөрүп жатышат. Бул тууралуу украин делегациясындагы өз булагына таянып "Франс-пресс" (AFP) агенттиги жазды.
"Биз дагы эле америкалыктар менен иштеп жатабыз," – деп билдирген украин делегациясынын мүчөсү.
Украинанын президенти Владимир Зеленский түнкү кайрылуусунда Украина менен АКШнын өкүлдөрү кайрадан жолуга турганын айтып, бирок убактысын тактаган эмес.
Эске сала кетсек, эки тараптын делегациялары 23-мартта Сауд Арабиясында жолуккан. Андан соң, 24-мартта Эр-Рияд шаарында Вашингтон менен Москванын делегацияларынын 12 саатка созулган сүйлөшүүсү өткөн. Анда кандай чечимдер кабыл алынганы азырынча белгисиз. Украинадагы согушту жайгарууга багытталган сүйлөшүүлөр "чыңалган" атмосферада өткөнү менен эки тарап үчүн тең пайдалуу болгонун орус делегациясынын мүчөсү Григорий Карасин билдирди.
"Биз бардык маселелерди талкууладык, бул чыңалган диалог болду, оңой болгон жок, бирок биз үчүн да, америкалыктар үчүн да абдан пайдалуу болду," – деди ал 25-мартта мамлекеттик ТАСС агенттигине.
Тышкы иштер министринин мурдагы орун басары Карасиндин айтымында, АКШ менен Орусиянын сүйлөшүүлөрү улантылат жана аларга Бириккен Улуттар Уюму менен башка өлкөлөр да катышат, бирок ал мунун чоо-жайын тактаган жок.
ТАСС агенттиги орус делегациясынын өкүлүнө шилтеме берип, Кремль менен Ак үй 25-мартта биргелешкен билдирүү жасай турганын маалымдады.
Reuters агенттиги дагы өз булагына таянып, биргелешкен билдирүүнүн долбоору Москва менен Вашингтонго бекитүүгө жөнөтүлгөнүн жана тараптар аны 25-мартта жарыялоону көздөп жатканын жазды.