Европа Биримдиги Кыргызстанга жаңы санкцияларды киргизүү маселесин караштырып жатканын Bloomberg агенттиги 31-январда жазды. Анда мындай чара Орусияга карата киргизилген санкцияларды айланып өткөн деген негизде көрүлүшү ыктымал экени айтылган.
Маалыматка караганда, маселе Украинадагы согушка байланыштуу Орусияга карата даярдалып жаткан санкциялардын 20-топтомунун алкагында талкууланып жатат.
Аталган агенттик Кыргызстанга карата санкцияларды кыйгап өтүү үчүн чаранын атайын механизми колдонулушу мүмкүн деп эсептейт. Негизинен өлкөгө станок жана радиоэлектрондук жабдыктардын ташылышына тыюу салуу каралып жатканы кабарланды.
Маалыматта Орусия Украинага кол салып, согуш башталгандан бери Кыргызстан маанилүү соода түйүнүнө айланганы белгиленген. Кыргызстан аркылуу Орусияга Европадан тыюу салынган товарлар өткөрүлүп турганы кошумчаланган.
Орусия Крымды аннексиялап алган 2014-жылдан кийин Батыш өлкөлөрү Москвага санкция сала баштаган. 2022-жылы орус армиясы Украинага басып кирген соң бул чараларын дагы күчөткөн. Кийин Орусия башка өлкөлөр менен кызматташуусун жанданткан соң аны менен кызматташкан мамлекеттердин компанияларына экинчи деңгээлдеги санкциялар салына баштаган.
Былтыр 18-декабрда Улуу Британия Украинага каршы согушта Орусия бийлигин каржылаган же ага жардам берген орусиялык жарандарга жана компанияларга карата салынган санкцияларды дагы кеңейтип, бул жолу ага Кыргызстандан KIFIKO деген компания туш болгон.
Кыргызстандын “Толубай Банк” жана “Евразия сактык банкы” деген менчик жана мамлекеттик “Керемет Банк, “Капитал Банк” күмөндүү финансылык схемаларга катышкан деген доомат менен “кара тизмеге” илинген.
Президент Садыр Жапаров сентябрда Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы ассамблеясында сүйлөгөн сөзүндө Батыш өлкөлөрүнөн кыргыз банктарын тез арада санкциядан чыгарууну талап кылган.
Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев 28-январда “Азаттык” радиосунун “Эксперттер талдайт” программасында Орусия-Украина маселесинде Кыргызстан үчүн бейтарап позицияны тандоо оор болгонун айткан.
Амангелдиев АКШ жана Европа өлкөлөрү Орусияга салган санкцияларды кыйгап өтүүгө жардам берди деген негиз менен Кыргызстандагы айрым ишканаларга жана банктарга салган санкциялары "туура эмес" экенин, Бишкек эч качан согушту колдобой турганын, курал-жарактардын кайсы бир тарапка өтүшүнө жол бербесин белгилеген.
АКШ, Украина жана Орусиянын Абу-Дабидеги үч тараптуу жолугушуусунун кийинки раунду 4-5-февралда өтөт. Бул тууралуу украин президенти Владимир Зеленский жекшембиде билдирди.
Зеленскийи Абу-Дабиде 1-февраль күнү жолугушуу болгонбу, жокпу тактаган жок. Буга чейин Орусия, АКШ жана Украина кийинки сүйлөшүүлөр жекшембиде болорун ырасташкан.
Москва да, Вашингтон да украин президентинин сүйлөшүүлөрдүн жаңы датасы тууралуу айтканына комментарий бере элек.
Ишембиде Орусия президентинин атайын чабарманы Кирилл Дмитриев Флорида штатында АКШнын делегациясы жана атайын чабармандар Стив Уиткофф, Жерад Кушнер менен жолугушкан. Тараптар сүйлөшүү "жемиштүү" жана "конструктивдүү" өткөнүн белгилешкен.
АКШ, Орусия жана Украинанын үч тараптуу сүйлөшүүсүнүн 1-раунду Абу-Дабиде 23-24-январь күндөрү өткөн. Тараптар аймактык маселелер боюнча бир келишимге келише албаса да, жылыш болгонун айтышкан.
Бул жолугушуу алдында расмий Москва Донбасстын бардык аймагынан, анын ичинде Украина көзөмөлдөп турган жерлерден да украин аскерлеринин чыгып кетишин кайрадан талап кылган.
Украина мындай талапка таптакыр каршы экенин билдирип келет.
Орусиянын армиясы 1-февралда Украинанын Днепропетровск облусундагы Павлоград районунда жайгашкан көмүр кенин бутага алды. Дрондордун бири шахта жумушчулары отурган автобуска тийген.
Облустук администрация башчысы Александра Ганжа кеминде 12 адам мерт кетип, дагы жети адам жаракат алганын билдирди. Кийинчерээк көмүр казган компания 15 кенчи мерт кеткенин маалымдады.
Дрон тийип күйүп кеткен автобустун сүрөтүн Терновка шаарынын мэринин орун басары Вадим Добровольский соцтармакка жарыялады.
Украинадагы көз карандысыз кенчилер кесиптик кошуунунун башчысы Михаил Волынец Орусиянын чабуулунда кеминде төрт "Шахед" жанкечти дронун колдонгон. Орусия чабуул боюнча маалымат бере элек.
Жекшемби күнү орус армиясы Запорожьедеги төрөт үйүн бутага алганы, алты адам жабыркаганы, анын ичинде эки бейтап аял болгону кабарланды.
1-февралга караган түндө Орусия аскерлеринин чабуулунан Днепропетровскиде үч жай тургун мерт кеткени кабарланган.
Акыркы сутка Орусиянын аткылоосунан Украинада кеминде үч адам мерт кеткенин бийлик расмий кабарлады.
Днепропетровск облусунда түнкү соккулардын натыйжасында эки адам мерт кеткенин аймактык администрация башчысы Александр Ганжа билдирди. Днепрде соккуга жер там кабылган. 31-январдын кечинде Ганжа Никополь районунда бир адам мерт кеткенин маалымдаган. Жети адам жаракат алып, көп кабаттуу эки үй жана жети жер үй жабыркаган.
Херсон облусун аткылоодон акыркы суткада 10 киши жаракат алды, үчөө балдар деп жазды аймактын башчысы Александр Прокудин. Жекшембинин таңындагы чабуулдан Херсондо бир аялдын буту үзүлүп кеткенин облустук бийлик билдирди.
Ошондой эле Орусиянын чабуулунан жаракат алган жай тургундар Харьков, Сумы жана Запорож облустарында да бар экени кабарланды.
Украинанын Абадан коргонуу күчтөрү кабарлагандай, 1-февралга караган түнү орус аскерлери украин тарапка 90 дрон менен чабуул койду, бул мурунку убактарга караганда аз. Энергетикалык объектилерге чабуул коюлганы кабарланган жок.
Президент Владимир Зеленский январь айында Орусиянын армиясы украин тарапка алты миңдей дрон менен чабуул койгонун, анын беш миңдейи башкарылма авиа бомбалар, 158и түрдүү ракеталар болгонун жекшембиде эртең менен маалымдады. Ал бутага негизинен инфратүзүм - энергетикалык объектилер жана темир жол алынганын жазды.
"Орусиялыктардын логистика, шаар аралык транспорт байланыштарын талкалоо аракетин каттап жатабыз", – деп жазды Зеленский.
Ошол эле учурда Орусия армиясы алдыга жылышы январда мурдагы айларга салыштырмалуу кыйла жайлаганы айтылууда.