Украина Эгемендүүлүк күнүн быйыл бешинчи жыл катары менен Орусия ачкан кеңири масштабдагы согуштун шартында белгилөөдө. Президент Владимир Зеленский майрамга арналган кайрылуусунун басымдуу бөлүгүн согушка арнады. Ал өлкөнүн коргонуу өнөр жай комплексинин маанисин өзгөчө белгилеп, Украинанын Орусиянын аймагына терең кирген багыттардагы соккуларына да токтолду.
Ал ошондой эле санкциялык басым, анын ичинде АКШ тарабынан көрүлүп жаткан чаралар акыры Орусияны сүйлөшүүгө отурууга мажбурлайт деген ишенимин билдирди. Кытайга кайрылып, Орусиянын өзөктүк курал тууралуу коркутуп-үркүтүүлөрүнө реакция кылууга чакырды.
Киевдеги салтанатта мамлекеттик жетекчилердин жана чет өлкөлүк коноктордун катышуусунда мамлекеттик сыйлыктар тапшырылды. Президент Зеленскийдин жарлыгы менен "Украинанын баатыры" наамы үчүнчү мурдагы "Азов" батальонунун командири Андрей Билецкийге ыйгарылды. Мындай наам дагы бир катар аскер кызматкерлерине берилди.
Эгемендүүлүк күнүнө карата Киевге Молдованын президенти Майя Санду, Эстониянын президенти Алар Карис, Люксембургдун премьер-министри Люк Фриден жана Европа кеңешинин президенти Антониу Кошта келишти. Дагы бир катар чет өлкөлүк лидерлер Украинага бул күндү утурлай барган.
Киевге Улуу Британиянын премьер-министри Энди Бернем да келди. Анын сапары алдын ала жарыяланган эмес. Бул Бернем британ өкмөт башчысы кызматына келгенден бери Украинага алгачкы сапары, кызматка киришкенден кийинки биринчи чет өлкөлүк сапары болуп калды.
Маалыматтарга караганда, Бернем Киевде Украинанын алыс аралыкка учуучу ракеталарды өндүрүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү боюнча жаңы демилгелерди жарыялайт.
Владимир Зеленскийдин жарлыгы менен Украинага көрсөткөн колдоосу үчүн британ эли "Украина элинин ыраазычылыгы" аттуу ардак белгиси менен сыйланды.
Бернем менен Зеленский Киевде Украинага колдоо көрсөткөн 34 мамлекетти бириктирген "каалоочулар коалициясынын" жыйынын өткөрүшөт. Франциянын президенти жана Германиянын канцлери баштаган бир катар лидерлер ага видео байланыш аркылуу катышат.
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Америка Кошмо Штаттарынын атынан Украинанын элин Эгемендүүлүктүн 35 жылдыгы менен куттуктады. АКШнын Мамлекеттик департаментинин сайтына жарыяланган билдирүүдө Вашингтон Украинанын эгемендигин колдоону улантарын жана орус-украин согушун сүйлөшүү жолу менен жөнгө салып, туруктуу тынчтыкка жетишүү аракеттерин уланта берерин белгилеген. Ошондой эле украин элинин кайраттуулугу менен туруктуулугу жогору бааланып, АКШ экономика жана коргонуу тармагындагы өнөктөштүктү чыңдоого даяр экени айтылган.
Беларустун президенти Александр Лукашенко да Украина элин майрамы менен куттуктады. Ал беларус жана украин элдеринин тарыхый тагдырлары бири-бири менен тыгыз байланышта экенин, эки элди кылымдарды камтыган салттар, жалпы жеңиштер жана оор сыноолор тууралуу эстеликтер бириктирип турарын белгиледи. Лукашенко Минск менен Киев ишенимге, өз ара урматтоого жана тең укуктуулукка негизделген пайдалуу кызматташтыкты келечекте кайра калыбына келтирет деген пикирин билдирди. Ошондой эле украин элине тынчтык жана бакыт каалаганы тууралуу билдирүүсүн анын басма сөз кызматы таратты.
Украина 24-августта Эгемендүүлүк күнүн белгилеп жатат. Мындан 35 жыл мурун, 1991-жылдын 24-августунда Украинанын Жогорку Радасы (ал кездеги Украина ССРинин Жогорку Совети) өлкөнүн көз карандысыздыгы тууралуу декларацияны кабыл алган. Бул чечим ошол эле жылдын 1-декабрындагы жалпы элдик референдумда колдоо таап, кийинчерээк СССРдин ыдырашына алып келген негизги саясий окуялардын бири болгон.
Орусиянын аскерлери 24-августка караган түнү Украинанын Одесса облусуна абадан жапырт сокку урду.
Одесса облустук аскердик администрациясынын башчысы Олег Кипер билдиргендей, бутага азык-түлүк сактоочу кампалар жана энергетикалык инфраструктура алынды. Бир катар жер тамдарга да зыян келтирилди.
Украинанын Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик кызматынын маалыматына ылайык, газ берүү объектилеринин биринде да өрт чыккан. Одессанын чет жакасында соккунун кесепетинен токой аянты күйүп кеткен.
Одесса шаарындагы "Эпицентр" курулуш гипермаркеттеринде өрт чыккан. Жергиликтүү "Думская" басылмасынын маалыматына караганда, Пересыпский районундагы Котовский конушунда, экинчиси Хажибей районунда жайгашкан.
Орусиянын Коргоо министрлиги Одесса облусундагы "Түштүк" портунда Украина армиясы үчүн күйүүчү-майлоочу материалдарды ташып келген делген танкерге сокку урулганын билдирди. Мекеме Украина Куралдуу күчтөрүнө арналган күйүүчү май сакталган беш резервуар, логистикалык терминал аймагындагы аскердик мүлк сакталган он кампа, порттук инфраструктура объектилери жана "Түштүк" портунун ишин камсыздаган электр көмөк чордону бутага алынганын кабарлады.
Украинанын Аскердик-аба күчтөрү билдиргендей, Орусия 24-августка караган түнү эки "Оникс" кемеге каршы ракетасын, Х-31П, Х-59 үлгүсүндөгү алты башкарылуучу авиациялык ракетаны жана "Бандероль" дрон-ракеталарын кошкондо жалпысынан 143 учкучсуз аппарат учурган.
Эртең мененки маалыматта айтылгандай, украин абадан коргонуу күчтөрү бир "Оникс" ракетасын, Х-31П жана Х-59 үлгүсүндөгү эки башкарылуучу ракетаны, эки "Бандероль" дрон-ракетасын жана "Шахед" үлгүсүндөгү 109 дронду атып түшүргөн.
Украинанын дрондору Орусиянын Адыгея республикасы, Дагестан жана Ставрополь крайында Ozon компаниясынын логистикалык борборлоруна чабуул койду.
Бул тууралуу маркетплейстин басма сөз кызматы, жергиликтүү бийлик өкүлдөрү жана Телеграмдагы мониторинг каналдары билдиришти. Краснодар крайынын губернатору Вениамин Кондратьев чабуулдун кесепетинен эки бала каза болуп, дагы жети адам жаракат алганын маалымдады.
Ozon компаниясынын билдирүүсүнө ылайык, дрон коркунучуна байланыштуу Адыгейск жана Невинномысск шаарларындагы логистикалык борборлордун кызматкерлери эвакуацияланган. Компаниянын маалыматы боюнча, кампалардагы товарлар жана объектилер зыян тарткан эмес. Учурда жеринде өзгөчө кырдаалдар кызматтары иштеп жаткандыктан, кампалар убактылуу жабылган. Ал эми Дагестан менен Краснодардагы кампаларда өрт чыгып, кызматкерлер коопсуз жайларга чыгарылган. Дагестанда бир нече адам жабыркаганы да кабарланды.
Astra басылмасынын маалыматына караганда, украиналык дрондордун чабуулунан кийин Краснодар шаарындагы Круговая көчөсүндө жайгашкан Kuchenland Home дүкөнүнүн кампасы өрттөнгөн. Басылма компания Краснодардагы кампасына чабуул болгонун айтканы менен, зыян келтирилген объект Адыгеянын Тахтамукай районундагы Дружный конушунда жайгашканын жазды.
Краснодар крайынын губернатору Вениамин Кондратьев украиналык дрондордун жапырт чабуулунун мизи кайтарылганын билдирди. Анын айтымында, учкучсуз аппараттын сыныктары Краснодардагы менчик балдар борборуна түшүп, эки бала чарчап калды, дагы жети адам жаракат алган. Мындан тышкары, дрондордун сыныктары турак жайларга жана курулуп жаткан көп кабаттуу үйлөргө түшкөн. Ошондой эле кампаларда өрт чыккан.
Адыгеянын башчысы Мурат Кумпилов да дрон чабуулун тастыктады. Анын айтымында, соккунун натыйжасында Тахтамукай районундагы Ozon логистикалык борборунун аймагында өрт чыгып, аны өчүрүүгө Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин күчтөрү жана техникасы тартылган.
Дагестандын убактылуу жетекчиси Федор Щукин Кумторкала районунда дрон сыныктарынын кулашынан инфраструктура объектиси жабыркап, кампаларда өрт чыкканын билдирди. Анын айтымында, жабыркагандар жок. Astra басылмасы чабуул болгон Ozon логистикалык борбору Кумторкала районундагы "Тюбе" индустриалдык паркында жайгашканын жана бул компаниянын Түндүк Кавказдагы аянты болжол менен 130 миң чарчы метрди түзгөн эң ири кампасы экенин кабарлады.
Ставрополь крайынын губернатору Владимир Владимиров түн ичинде Невинномысск шаарынын өнөр жай аймагына багытталган соккунун мизи кайтарылганын билдирди. Бирок анын кесепеттери тууралуу маалымат берген жок.
Ростов облусунун башчысы Юрий Слюсардын айтымында, аймактын үстүнөн 120 дрон атып түшүрүлгөн. Мясников жана Тарасов райондорунда чөп менен бак-дарак күйгөн. Каменск районунда жеке турак үй жана автоунаага зыян келтирилген. Каменск-Шахтинский шаарында бир катар үйлөр менен чарбалык курулуштар жарым-жартылай зыян тартып, терезелери сынган, чатырлары, фасад жана эшиктери жабыркаган. Мектептин айнектери, айрым автоунаалар жана газ түтүгү бузулган.
Орусиянын Коргоо министрлиги акыркы суткада Астрахань, Белгород, Брянск, Курск, Ростов облустарынын, Краснодар жана Ставрополь крайларынын, Адыгеянын, аннексияланган Крымдын үстүнөн, ошондой эле Азов жана Кара деңиздеринин акваториясында жалпысынан украиналык 351 учкучсуз учак атып түшүрүлгөнүн маалымдады.
Орусия элинин 60% ашууну Украина менен согуш бүтүшүн каалайт деген пикирин украин президенти Владимир Зеленский журналисттерге билдирди.
Ал муну эң ириде Украинанын Орусиянын тылына, анын ичинде Wildberries компаниясынын кампаларына урган соккуларына байланыштырып, Киев мындай операциялардын орус коомчулугуна таасирин байкап келе жатканын кошумчалады.
"Орусияда согуш аякташын каалагандар көп. Алар согуш "жөн эле бүтсө" деп айтышат", - деди Зеленский.
Украин президенти буга Мамлекеттик Думага шайлоодон "Яблоко" партиясынын четтетилиши далил боло аларын белгиледи. Зеленскийдин пикирине караганда, Кремль согушту токтотууну шайлоо программасына киргизген жалгыз "Яблоко" 4% ашпаган добуш алат деп ойлогон, бирок сурамжылоолор партия 11-12% ашып, ал эми "Единая Россиянын" рейтинги төмөндөп жатканын көрсөткөн.
Ал маалыматтын булагы тууралуу айткан жок. "Агентство " жана "Вёрстка" басылмалары жабык жүргүзүлгөн сурамжылоого шилтеме кылып, "Яблоконун" рейтинги өскөнүн, партия 5% босогону ашып өтүүсү ыктымалдыгын жазышкан.
Көз карандысыз "Левада-Центр" жүргүзгөн сурамжылоого катышкандардын 62% согуштук аракеттер тынч сүйлөшүүлөрдө уланышын кубатташкан. Ошол эле учурда алар орус аскерлерин колдоп, согуш үчүн Украинаны айыпташат. Тынч сүйлөшүүлөрдү колдогондор көбөйгөнүн Russian Field жүргүзгөн сурамжылоо да көрсөткөн. Согуш шартында жана цензура күч алган Орусияда көз карандысыз сурамжылоо жүргүзүү кыйын.
"Яблоко" партиясы Мамдумага шайлоого катталып, бирок "Родина" партиясынын доо арызынан кийин Жогорку соттун чечими менен шайлоого катышуудан четтетилген. Добуш берүү тизмесинде калган 10 партия кандайдыр бир деңгээлде согушту кубаттаган партиялар.
Орусия Украинага каршы согушту 2022-жылы, 24-февралда баштаган. Ошондон бери эки тараптан тең согушта аскерлерден тышкары миңдеген жай тургундар да набыт болушту.