АКШ Конгрессинин төмөнкү палатасы болгон Өкүлдөр палатасында Орусияга каршы жаңы санкциялар тууралуу мыйзам долбоору боюнча добуш берүү келерки аптада өтөт. Бул тууралуу Bloomberg агенттиги өз булактарына таянып 12-сентябрда билдирди.
Мыйзам долбоорунун автору Түштүк Каролина штатынан шайланган сенатор Линдси Грэм болгон. Ал ушул жылдын июль айында көз жумган. Август айынын башында документти АКШ Конгрессинин жогорку палатасы болгон Сенат колдогон.
Сунушталган мыйзам долбоору кабыл алынса, АКШ президенти Дональд Трамп Орусиянын мунайы менен газын эң көп сатып алган беш өлкөгө, ошондой эле Москванын энергетикалык санкцияларды айланып өтүшүнө көмөктөшкөн дагы беш мамлекетке карата 100 пайыздык бажы алымдарын киргизе алат.
Reuters агенттигинин маалыматына караганда, Өкүлдөр палатасынын регламент боюнча комитет мыйзам долбоорун 14-сентябрда карайт. Эгер комитет аны жактырса, документ ошол эле аптада палатанын жалпы жыйынына добуш берүүгө чыгарылат. Өкүлдөр палатасы да колдогон учурда мыйзам долбоору президенттин кол коюусуна жөнөтүлөт.
Буга чейин Трамп бул демилгени колдой турганын билдирген. Reuters агенттигинин булагы АКШ администрациясы мыйзам долбоорун кабыл алуу зарылдыгын Кытай төрагасы Си Цзиньпиндин 24-сентябрга белгиленген АКШ сапарынын алдында Вашингтондун позициясын бекемдөө аракети менен түшүндүргөнүн маалымдады.
Сенат мыйзам долбоорун 7-августта карап, 100 сенатордун 86сы колдогон. 11 сенатор каршы добуш берген.
Ошол эле учурда документ Өкүлдөр палатасында айрым демократтардын жана республикачылардын сынына кабылган. Алар президенттин тарифтерди киргизүүдөгү ыйгарым укуктарын кеңейтүү мунайдын баасынын өсүшүнө жана АКШнын соода өнөктөштөрүнө терс таасир тийгизиши мүмкүн деп эсептешет.
Мыйзам долбоорун ExxonMobil, General Electric, Ford, Pfizer сыяктуу ири америкалык компаниялар жана АКШнын Соода палатасы да сынга алышты. Бизнес өкүлдөрү Конгресске жолдогон катында жаңы тарифтердин чыгымы акыр аягында керектөөчүлөргө жүктөлүшү мүмкүн экенин белгилешкен.
Орусиянын чабуулдарынан Украинада эки адам каза болду, ондогон киши жараат алды
11-сентябрга караган түнү Орусия Украинага жапырт дрон жана ракеталык чабуул жасады. Киевде күйүүчү май куюучу жайларга урулган соккулардан жараат алган эки адам каза болгонун шаардын мэри Виталий Кличко билдирди.
Украин бийлигинин маалыматына караганда, дрондор Киевдин Днепр жана Оболонь райондорундагы май куюучу жайларга тийген. Жалпысынан беш адам, анын ичинде бир куткаруучу жараат алган. Днепр районундагы тогуз кабаттуу турак үйгө да дрон тийип, сегиз киши жабыркады. Алардын биринин абалы оор деп бааланууда.
Запорожье шаарында да түнкү чабуулдардын кесепетинен 32 жаштагы аял менен анын 10 жаштагы уулу жараат алды. Соккудан тогуз кабаттуу үйдүн чатыры күйүп, соода борборлорунун бири жабыркады. Куткаруучулар кайра-кайра чабуул жасалышы мүмкүн деген коркунучтан улам ишин убактылуу токтотуп, баш калкалоочу жайларга кирүүгө аргасыз болгон.
Херсондо болсо дрон көп кабаттуу үйгө тийип, 75 жаштагы аял жараат алган. Андан тышкары шаардын дагы бир районунда үч киши дрон чабуулунан жабыркады.
Украинанын Аскер-аба күчтөрү билдиргендей, түн ичинде Орусия бир ракета жана 161 учкучсуз аппарат учурду. Алардын 138и атып түшүрүлдү же радиоэлектрондук каражаттар аркылуу зыянсыздандырылды. Орусиянын Коргоо министрлиги соккулар Киевдеги жана башка облустардагы маалымат борборлоруна, порттук инфраструктурага жана аскердик объекттерге багытталганын айтууда. Москва дээрлик беш жылдан бери коңшусунун жарандык инфраструктурасын тынбай бутага алып келатканын моюнга албайт.
Орусия эки облуста адам өлүмү катталганын маалымдады
Ошол эле учурда украин дрондору Орусиянын бир катар аймактарына чабуул жасаганы кабарланды.
Тула облусунун губернатору Дмитрий Миляев билдиргендей, аймакка 26 дрон чабуул койгон. Натыйжада эки адам каза болуп, дагы үчөө жараат алган.
Волгоград облусунун бийлиги да Украина ракеталык чабуул жасаганын билдирди. Губернатор Андрей Бочаров Волгоград шаарындагы көп кабаттуу үй жабыркап, 55 жана 42 жаштагы эки адам жараат алып ооруканага жаткырылганын айтты. Ошондой эле өнөр жай ишканаларынын биринин аймагына сыныктар түшкөнү кабарланды.
Пермь крайынын бийлиги украин дрондору эки өнөр жай объектисине сокку урганын билдирди. Губернатор Дмитрий Махонин абадан коргонуу күчтөрү 36 дронду атып түшүргөнүн, жабыркагандар жок экенин айтты. Украин маалымат каражаттары чабуул Березники шаарындагы «Азот» химиялык комбинатына багытталган болушу мүмкүн экенин жазышты.
Саратов облусунун губернатору Роман Бусаргин дрондордун чабуулунан жарандык инфраструктура жабыркаганын билдирди. Ал эми Ozon компаниясы Саратовдогу логистикалык борборлорунун бири соккуга кабылганын маалымдады. Баштапкы маалымат боюнча, жараат алгандар жок.
Орусия менен Украинанын ортосунда дрон жана ракета соккулары акыркы апталарда күчөп, эки тарап тең өнөр жай объекттеринин, энергетикалык инфраструктуранын жана жарандык объекттердин жабыркаганы тууралуу билдирип келет.
Украинанын дрондору 7-сентябрда Орусиянын бир нече аймагына, анын ичинде Пермь крайы менен Ростов облусуна чабуул койду.
Украиналык Exilenova+ жана Supernova+ Телеграм каналдарынын маалыматына караганда, Пермдеги көп кабаттуу үйгө дрон тийген. Жарыяланган сүрөттөр жана видеолордөн улам үйдүн үстүнкү кабаттарында өрт чыкканын көрүүгө болот.
Supernova+ каналы бутага Пермдеги "Лукойл-Пермнефтеоргсинтез" (ПНОС) мунайды кайра иштетүүчү заводу алынганын кабарлады. Бул ишкана буга чейин да украиналык дрондордун чабуулуна кабылган. Ал Орусиядагы эң ири мунай заводдордун бири. Завод жылына 13 миллион тоннадан ашык мунайды кайра иштетет жана өндүрүлгөн продукциянын жарымынан көбү экспортко жөнөтүлөт.
Жергиликтүү бийлик бир киши каза таап, төртөө жараат алганын маалымдады.
Exilenova+ каналы NASAнын FIRMS кызматынын сүрөтүн жарыялап, анда Таганрогдогу авиабазанын аймагында өрт катталганын жарыялады.
Ростов облусунун губернатору Юрий Слюсарь 7-сентябрдын таңында абадан чабуулдун мизи кайтарылганын маалымдады. Анын айтымында, Новошахтинск шаарында жана Азов, Чертково, Шолохов, Миллерово, Верхнедонск, Кашары жана Усть-Донецк райондорунда ондогон дрон жок кылынган.
"Жабыркагандар жана жердеги кыйроолор тууралуу маалымат түшө элек. Маалыматтар такталууда", - деди ал.
Ал эми Чувашиянын башчысы Олег Николаевдин билдирүүсүндө, аймактын үстүнөн алдын ала маалымат боюнча эки дрон атып түшүрүлгөн. Натыйжада уюлдук байланыш мунарасына зыян келтирилген.
Киевде Украина менен АКШнын сүйлөшүүлөрү аяктады
Киевде АКШ менен Украинанын тынчтык орнотуу боюнча сүйлөшүүлөрү соңуна чыкты. Америкалык дипломаттар жолугушууну "мазмундуу өттү" деп баалашса, Украинанын президенти Владимир Зеленский согуш кышында да уланышы ыктымал экенин билдирди.
РБК-Украина агенттиги жолугушуу төрт сааттан ашуун созулганын жазды. Киевдеги сүйлөшүүлөр үч этап менен өттү: алгач АКШ делегациясы менен Владимир Зеленский жолукту. Андан кийин аларга президенттик кеңсенин өкүлдөрү, Украинанын тышкы чалгын кызматынын жана башка мамлекеттик түзүмдөрдүн жетекчилери кошулду. Үчүнчү этапка Британиянын, Франциянын жана Германиянын өкмөт башчыларынын улуттук коопсуздук боюнча кеңешчилери да катышты.
"Биз абдан маанилүү, мазмундуу жана олуттуу сүйлөшүү өткөрдүк. Бизге чоң дем берди. Бул жерде канча керек болсо ошончо калууга даярбыз», – деди Стив Уиткофф РБК-Украинага берген маегинде.
Сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгы боюнча маалымат жыйында Зеленский согуш кышында да уланышы мүмкүн экенин айтты. Анын сөзүнө караганда, тараптар кыш түшкөндө украиндер кандай кыйынчылыктарга кабыларын, андыктан мүмкүн болгон сырттан колдоону талкуулашкан.
АКШнын атайын өкүлү Жаред Кушнер Украинда согуш кышка чейин аяктарына кепилдик жок экенин, бирок америкалык тарап ал максатка жетүү үчүн шарт түзүүнүн үстүндө иштеп жатканын белгиледи.
"Бул өтө татаал маселе. Бирок аракет кылабыз. Эгер ага жетише алсак, анда укмуш натыйжа болмок. Бул сөзсүз ага чейин жетишебиз дегенди билдирбейт, бирок аракет абдан маанилүү", – деди Кушнер согушту кышка чейин токтотуу мүмкүнбү деген суроого жооп берип жатып.
Кушнер АКШ президенти Дональд Трамп Стив Уиткофф экөөнө туруктуу тынчтык келишимине жетишүү боюнча план даярдоону тапшырганын айтты.
Ошондой эле Трамптын чабарманы алты ай мурда өткөрүлгөн үч тараптуу сүйлөшүүлөр форматына кайра кайтуу иштиктүү кадам болорун белгиледи.
Зеленский согушту токтотуу боюнча сүйлөшүүлөрдө Донбасстын макамы негизги маселелердин бири бойдон калып жатканын айтты.
"Донбасс маселеси бир гана Донбасска тиешелүү эмес. Бул бүтүндөй согуштун маселеси деп ойлойм. Чыгыштагы фронтто биз позициябызды бекемдедик. Душман активдүү болгон жана күчтөрүн көбөйткөн аймактарда бир катар геосаясий маселелер чечилип жатат", – деди ал.
Украин президенти америкалык дипломаттардын сапары байсалдуу болгонун айтып, сүйлөшүүлөрдө бир нече жаңы сунуштар талкууланганын белгиледи.
"Чынында эле жаңы идеялар бар, биз аларды талкууладык", – деди Зеленский.
Ал ошондой эле АКШ делегациясынын келгени Киев үчүн «Patriot» абадан коргонуу системасындай эле маанилүү колдоо болгонун айтып, Украинага андай системалар абадай зарыл экенин дагы белгиледи.
Мындан тышкары, Зеленский Украина, Европа жана АКШ катышкан жаңы жолугушуу жакын арада өтөрүн жарыялады.
"Биз жакынкы убакта Украина, Европа жана Америка кайрадан жолугушмай болдук. Жолугушуу кайсы жерде өтөрү азырынча белгисиз. Балким, Украинада дагы болушу мүмкүн", – деди ал.
Сүйлөшүүлөрдүн соңунда Зеленский Кушнер менен Уиткоффко «Київський режим» деген жазуусу бар футболкаларды белекке берди.