Аймактык маселе Украинада тынчтыкка жетүүнүн эң татаал бөлүгү бойдон калууда. Бул тууралуу АКШ президенти Дональд Трамптын чабармандары Стив Уиткофф жана Жаред Кушнер билдирди.
“Ортомчу катары биздин милдетибиз – Украинанын кызыкчылыгын бузбай тургандай жаратман чечимдерди табуу”, - деди Кушнер YES Annual Meeting 2026 форумуна видео байланыш аркылуу катышкан учурда. Ал форумдун негиздөөчүсү, украиналык ишкер Виктор Пинчуктун суроосуна жооп берген.
“Президент Путин ал эмнени каалап жатканын тууралуу өз позициясын билдирди. Эгер Украина буга макул болгондо, биз келишимдин калган пункттары боюнча эчак эле макулдашмакпыз. Бирок Украина азыр аны каалабайт”, - деди Кушнер. Анын айтымында, акыркы тогуз айда АКШ Орусия жана Украина менен аймактык маселелерди эске албаганда сүйлөшүүлөрдүн башка бөлүгү боюнча алдыга жылды.
Орусия аннексияланган төрт аймакты, ошондой эле Крым менен Севастополду өткөрүп берүүнү талап кылууда.
Былтыр 15-августта Аляска штатындагы Анкориж шаарында Трамп менен Орусиянын президенти Владимир Путин жолугушкан. Путин согушту токтотуу үчүн Киев Украинанын Донецк жана Луганск облустарынан аскерлерин толук чыгарып кетүүсүн жана аннексияланган Крымды Орусияныкы деп таанууну талап кылганын маалымат каражаттары өз булактарына таянып жазышкан.
Орус президенти сунуштаган вариантка ылайык, Херсон жана Запорожьедеги фронт сызыгын учурдагы абалда сактап, ок атууну токтотуу үчүн Украина Донецк, Луганск облустарындагы аскер күчтөрүн толугу менен чыгарып кетиши керек эле.
Украин бийликтери согушту ушул абалда токтото турууга макул, бирок аймактардын Орусияга берилишине каршы, ошондой эле Москва басып алган аймактарга орус суверенитетин таануудан баш тартууда.
Кушнердин айтымында, АКШ администрациясы тараптарды экономикалык стимулдардын негизинде согушту токтотууга көндүрө алат деп ишенет.
“Эки өлкө тең согуш бүткөндөн кийин инвестиция тартууну, жумуш орундарын түзүп, айлык маяналарды көтөрүүнү жана абалды жакшыртууну ойлонушу керек. Бул коомду тынчтык процесстерге тартып, коопсуздуктун эң мыкты кепилдиги боло алат. Бул биздин артыкчылыктуу багытыбыз, эгер биз бул жакка тынчтыкты орното алсак, эки өлкөнүн тең мүмкүнчүлүгү ачылат”, - деди ал.
АКШнын президенти Дональд Трамптын атайын өкүлдөрү Стив Уиткофф менен Жаред Кушнер 5-6-сентябрда Киевде Владимир Зеленский менен кезиккен. Ага чейин америкалык делегация Москвада Владимир Путин менен үч сааттан ашык сүйлөшкөн. Уиткофф эки баш калаадагы сүйлөшүүлөрдө олуттуу жылыш болгонун айтты. Бирок согушту токтотуу боюнча негизги талаштар, анын ичинде Донбасстын тагдыры чечиле элек.
Орус армиясы 13-сентябрга караган түнү жана жекшемби күнү эртең менен Украинанын батыш облустарына жапырт сокку урду. Одесса жана Одесса облусу дагы чабуулга кабылды.
Украинанын Аба күчтөрү Орусия демейдегиден көп, 450 дрон учурганын билдирди. Эртең менен дагы чабуулдар токтогон жок. Польшанын чыгыш аймактарында айгай жаңырды. Бирок аба мейкиндиги бузулганы тууралуу маалымат айтылган жок. Румыниянын бийлиги дрон өлкө аймагына учуп киргенин билдирди.
Хмельницк облусунда орус армиясынын соккусунан аты аталбаган өнөр жай ишканасында өрт чыкканын жергиликтүү бийлик кабарлады. Жабыркагандар тууралуу маалымат айтылган жок.
Украиналык ЖМКлардын жазганына караганда, Ивано-Франковск, Тернополь и Львов облустары соккуга кабылды. Львовдо Польшага жакын жерде жайгашкан май куюучу жайга чабуул жасалды. Өлкөнүн батышында темир жол дагы чабуулга кабылды.
Одессада дрон чабуулунан кийинки зыян тарткан үйлөрдүн сүрөттөрү жарыяланды. Жергиликтүү бийликтин маалыматына караганда, 9 киши жаараат алды.
Одессада 12-сентябрда 25 кабаттуу үйгө дрон тийип, куткаруу иштери аяктаган. Анда 2 киши каза болуп, 20сы жараат алган.
Орусиянын Коргоо министрлиги түнү «аскер багытындагы жүктөрдү бөлүштүргөн логистикалык боорборлорго, энергетикалык объектилерге» сокку урулганын билдирди.
Аталган мекеме Украинанын батышындагы темир жолго дагы сокку урулганын кабаралады.
Орусиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров Орусия менен Украина президенттеринин ортосунда түз сүйлөшүүлөр болсо да Украинада убактылуу ок атышпоо мүмкүндүгүн четке какты.
Индиядагы БРИКС саммитинин алкагында ал “Россия-1” мамлекеттик телеканалынын кабарчысы Павел Зарубиндин суроосуна жооп берди: “Атайын аскердик операция (орус бийлиги Украинадагы согушту “атайын аскердик операция” деп атайт) сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө токтотулбайт.
Зарубиндин суроосунда Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин Владимир Путин менен декабрда АКШда өтө турган G20 саммитинде түз жолугушуу сунушу да козголду. Лавров бул тууралуу укпаганын айтты: “Ал саякаттап жүрөт, ал үйүндө отурган жок. Биздин үйдө Орусиянын президенти дайыма көзөмөлдөп турган ишибиз бар. Эгер анын жолуккусу келсе, келсин. Бул биз тараптан жакшы ниеттин чоң ишараты болуп эсептелет”, - деди Лавров.
Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков: “Эгер ал (Зеленский) чын эле Путин менен жолуккусу келсе, Москвага келсе болот. Муну Путин мурда дагы айткан”, - деп билдирди.
Буга чейин Украинанын президенти Владимир Зеленский быйыл июлдагы ачык катында Путин менен Москва жана Киевден башка дүйнөнүн кайсыл жери болбосун жолугушууну сунуштаган. Кремль бул сунушту четке кагып, Зеленский Москвага келсе болорун айткан. Путин менен Зеленский биринчи жолу 2019-жылы Париждеги саммите жолугушкан.
Орусия буга чейин гуманитардык себептерден улам убактылуу ок атышпоо сунуштарын четке каккан. АКШ президенти Дональд Трамптын атайын чабармандары Стив Уиткофф менен Жаред Кушнердин 5-6-сентябрда Москва менен Киевге болгон иш сапары учурунда эки тарап бири-биринин борборлоруна чабуул койбоону макулдашкан, бирок бул келишим эки өлкөнүн калган аймактарына тиешелүү болгон эмес.
Ишембиге караган түнү Орусиянын аскерлери Украинанын Кривой Рог шаарындагы өнөр жай ишканасына ракета менен сокку урганда кеминде эки адам каза болуп, дагы эки адам жараат алды.
Бул тууралуу Днепропетровск облусунун аскердик администрациясынын башчысы Александр Ганжа билдирди.
Орусия Днепр шаарындагы ишканага дагы сокку урду. Ал жерде жабыркагандар жок.
Запорожье шаарындагы турак үйлөргө дрон менен сокку урулуп, 64 жаштагы аял жана 37 жаштагы эркек каза болду. 59 жаштагы аял жараат алганын облустун Коргонуу кеңешинин теңтөрагасы Иван Фёдоров Telegram-каналына жазды. Ал жарыялаган сүрөттөргө караганда, үй толугу менен талкаланган.
Одесса шаарында орусиялык дрон 25 кабаттуу турак үйгө тийип, кеминде 23 адам, анын ичинде беш айлык наристе жараат алды. Бул тууралуу Одесса облусунун аскердик администрациясынын башчысы Олег Кипер билдирди.
Жети адам жана наристе ооруканага жаткырылды. Соккудан кийин үйдүн 21–23-кабаттарындагы батирлерде өрт чыккан.
Киевдин маалыматында, Орусиянын армиясы баллистикалык "Искандер-М"/KN-23 ракеталарын (саны айтылган жок), сегиз "Калибр" канаттуу ракетасын, Х-59/69 үлгүсүндөгү алты башкарылуучу авиациялык ракетаны жана реактивдүү кыймылдаткыч менен иштеген 129 дронду Украинанын аймагына учурган.
Ракеталар менен сокку уруучу дрондор 20 жерде бутага тийген, дагы төрт жерде алардын сыныктары чачыраган.
Орусиянын Коргоо министрлиги түнкү соккулардан кийин Запорожье, Кривой Рог жана Одесса шаарларындагы аскердик буталар талкаланганын билдирди.
"Запорожье, Днепропетровск жана Кривой Рог шаарларында аскердик багыттагы өнүмдөр менен камсыз кылган украин металлургия өнөр жай ишканалары талкаланды", - деп айтылат мекеменин эртең мененки билдирүүсүндө.
Орусиянын Коргоо министрлигинин маалыматында, түндө Одессада "порт инфратүзүмүнүн объектилери жана Одесса облусундагы стратегиялык маанидеги транспорт инфратүзүмүнүн объектиси жок кылынган.
Мекеменин маалыматында, бул объектилер аскердик багыттагы жүктөрдү түшүрүү жана сактоо, Украинага чет өлкөдөн курал-жарак жана ок-дары жеткирүүдө колдонулган.