Кошмо Штаттардын президенти Дональд Трамп Украинанын президенти Владимир Зеленскийди Орусиянын дизел чыгарган мунайды кайра иштетүүчү заводдорун аткылоону токтотууга чакырды.
Анын пикиринде, бул дүйнө жүзүндө дизел таңсыктыгын жаратып, баанын өсүшүн шарттап жатат.
"Зеленский мырза бир нерсеге барышы керек: Орусиядагы дизел өндүрүүгө байланыштуу объектилерге сокку урууну токтотушу зарыл. Башка бутага сокку урса болот, бирок дизел өндүрүшүнө байланышкан объектилерге тийбеши керек. Анткени ушундан улам тартыштык жаралууда. Бул Жакынкы Чыгыштагы кырдаалдан эмес, Орусия менен Украинанын ортосундагы согуштан улам болуп жатат", - деди Трамп Irish Open гольф турниринин алкагында журналисттердин суроолоруна жооп берип жатып.
Турнир Ирландиянын Дунбег шаарчасындагы Трамптын үй-бүлөсүнө таандык Trump International Golf Links & Hotel гольф клубунда уюштурулган.
Акыркы убакта бензин менен дизелдин баасы дүйнөнүн көп өлкөлөрүндө кымбаттап турат. GasBuddy кызматынын 10-сентябрдагы маалыматына ылайык, АКШда бир галлон дизелдин орточо чекене баасы биринчи жолу алты доллардан ашты. Бул жыл башындагы көрсөткүчтөн 68 пайызга жогору.
Баанын кескин көтөрүлүшү быйыл февралда, АКШ менен Израилдин Ирандагы аскердик операциясы башталгандан кийин күчөгөн. Талдоочулар жана көптөгөн керектөөчүлөр муну АКШнын соккуларына жооп катары Иран Ормуз кысыгын жапканы, анын натыйжасында Перс булуңундагы өлкөлөрдөн мунай ташыган танкерлердин кыймылы кыйындаганы менен байланыштырышат. Мындан тышкары, Иран менен Орусиянын мунайына каршы санкциялар да таасир эткен.
Күйүүчү майдын кымбатташына байланыштуу америкалыктардын нааразылыгы, алар түздөн-түз Трамптын Иранга карата саясаты менен байланыштырган бул жагдай, ноябрда өтө турган Конгресске аралык шайлоодо Республикалык партиянын мүмкүнчүлүктөрүнө таасир этиши мүмкүн.
Дональд Трамп дизел өндүрүүчү орусиялык ишканаларга соккулар тууралуу Украинанын президенти Владимир Зеленский менен да сүйлөшкөнүн айтты. Бирок Зеленский кандай жооп бергенин тактаган жок.
Украина 2022-жылы 22-февралда Орусия негизсиз бастырып киргенден бери күн сайын чабуулга кабылып келатат. Орусиянын агрессиясына жооп иретинде Киев орусиялык мунайды кайра иштетүүчү ишкана-заводдоруна, армиянын каржы булагы деп эсептелген логистикалык борборлорго дрондор менен сокку уруп жатат.
Украинанын дрондору 14-сентябрга караган түнү Орусиянын Краснодар крайы менен Ростов облусуна сокку урду. Бул тууралуу жергиликтүү бийлик өкүлдөрү жана Telegram каналдар кабарлашты.
Украиналык Exilenova+ жана Supernova+ мониторинг каналдары Сочи менен Дагомыста жарылуулар болгонун жазышты. Сочинин мэри Андрей Прошунин түн ичинде дрон коркунучу тууралуу билдирген. Supernova+ жана "Крымский ветер" каналдарынын маалыматына караганда, Дагомыста С-400 зениттик-ракеталык комплекси бутага алынган.
Краснодар крайынын ыкчам штабы билдиргендей, Сочиде дрондун сыныктары кулап, беш адам жабыркаган. Алардын бири бала. Бир киши ооруканага жеткирилсе, калгандарына жеринде медициналык жардам көрсөтүлгөн.
Ошондой эле үч жер там жабыркап, дрондордун сыныктары дагы бир нече жерге, анын ичинде ээн имараттын, тоннелдин жана жеке үйдүн короосуна түшкөн.
Ростов облусунун губернатору Юрий Слюсарь аймактын үстүндө болжол менен 50 дрон атып түшүрүлгөнүн билдирди. Анын айтымында, Аксай районунда дрон курулуп жаткан көп кабаттуу үйдүн 18-кабатына кулаган. Ростов шаарындагы Киров районунда бир автоунаага зыян келтирилген. Каменск районунда эки батирдин терезелери сынган. Неклинов районунда автоунааларга, жер үйлөрдүн терезелерине жана чатырларына зыян келген. Мясников районунда электр линиясы үзүлүп, 30 үй электр жарыгысыз калган. Жабыркагандар болгон эмес.
Орусиянын Коргоо министрлиги Астрахань, Белгород, Брянск, Волгоград, Воронеж, Калуга, Курск, Ростов жана Смоленск облустарынын, аннексияланган Крымдын, Краснодар крайынын аймагында жана Кара деңиздин үстүндө жалпысынан 399 украиналык дрон атып түшүрүлгөнүн билдирди.
Польшанын премьер-министри Дональд Туск Украинанын Польша менен чек арасына жакын жердеги Орусиянын соккуларына байланыштуу министрлер менен күч түзүмдөрүнүн башчыларын чукул жыйынга чогултту.
Бул тууралуу TVN24 кабарлады.
"Биз күткөндөй эле жана буга чейин бир нече жолу айтканымдай эле Орусия тараптан жаңжалды ырбатуу аракети чындыкка айланып баратат, анын мисалдары биздин чек арага улам жакындоодо", – деди Туск.
Анын билдирүүсүндө, жакынкы жумаларда жана апталарда Орусия тарап активдешүүсү ыктымал, мындай чыңалуу Польшанын аймагын айланып өтпөйт. Ошондуктан "Польша өнөктөштөрү менен бирге зарыл болгон учурда биргелешкен жооп кайтарууга даяр болушу керек".
13-сентябрда Орусиянын дрону поляк-украин чек арасына жакын жерде Киев-Варшава багытындагы поездди аткылаган. Учкучсуз аппарат Орусия Украинага негизсиз бастырып кирген 2022-жылдын февралынан бери чет мамлекеттердин башчылары Киевге барган темир жол линиясына сокку урган.
Орусиянын чабуулуна байланыштуу поляк күчтөрү истребителдерди абага көтөргөн, коопсуздук органдары чек арага жакын аймактардын жашоочуларын эскертүү тараткан.
Аймактык маселе Украинада тынчтыкка жетүүнүн эң татаал бөлүгү бойдон калууда. Бул тууралуу АКШ президенти Дональд Трамптын чабармандары Стив Уиткофф жана Жаред Кушнер билдирди.
“Ортомчу катары биздин милдетибиз – Украинанын кызыкчылыгын бузбай тургандай жаратман чечимдерди табуу”, - деди Кушнер YES Annual Meeting 2026 форумуна видео байланыш аркылуу катышкан учурда. Ал форумдун негиздөөчүсү, украиналык ишкер Виктор Пинчуктун суроосуна жооп берген.
“Президент Путин ал эмнени каалап жатканын тууралуу өз позициясын билдирди. Эгер Украина буга макул болгондо, биз келишимдин калган пункттары боюнча эчак эле макулдашмакпыз. Бирок Украина азыр аны каалабайт”, - деди Кушнер. Анын айтымында, акыркы тогуз айда АКШ Орусия жана Украина менен аймактык маселелерди эске албаганда сүйлөшүүлөрдүн башка бөлүгү боюнча алдыга жылды.
Орусия аннексияланган төрт аймакты, ошондой эле Крым менен Севастополду өткөрүп берүүнү талап кылууда.
Былтыр 15-августта Аляска штатындагы Анкориж шаарында Трамп менен Орусиянын президенти Владимир Путин жолугушкан. Путин согушту токтотуу үчүн Киев Украинанын Донецк жана Луганск облустарынан аскерлерин толук чыгарып кетүүсүн жана аннексияланган Крымды Орусияныкы деп таанууну талап кылганын маалымат каражаттары өз булактарына таянып жазышкан.
Орус президенти сунуштаган вариантка ылайык, Херсон жана Запорожьедеги фронт сызыгын учурдагы абалда сактап, ок атууну токтотуу үчүн Украина Донецк, Луганск облустарындагы аскер күчтөрүн толугу менен чыгарып кетиши керек эле.
Украин бийликтери согушту ушул абалда токтото турууга макул, бирок аймактардын Орусияга берилишине каршы, ошондой эле Москва басып алган аймактарга орус суверенитетин таануудан баш тартууда.
Кушнердин айтымында, АКШ администрациясы тараптарды экономикалык стимулдардын негизинде согушту токтотууга көндүрө алат деп ишенет.
“Эки өлкө тең согуш бүткөндөн кийин инвестиция тартууну, жумуш орундарын түзүп, айлык маяналарды көтөрүүнү жана абалды жакшыртууну ойлонушу керек. Бул коомду тынчтык процесстерге тартып, коопсуздуктун эң мыкты кепилдиги боло алат. Бул биздин артыкчылыктуу багытыбыз, эгер биз бул жакка тынчтыкты орното алсак, эки өлкөнүн тең мүмкүнчүлүгү ачылат”, - деди ал.
АКШнын президенти Дональд Трамптын атайын өкүлдөрү Стив Уиткофф менен Жаред Кушнер 5-6-сентябрда Киевде Владимир Зеленский менен кезиккен. Ага чейин америкалык делегация Москвада Владимир Путин менен үч сааттан ашык сүйлөшкөн. Уиткофф эки баш калаадагы сүйлөшүүлөрдө олуттуу жылыш болгонун айтты. Бирок согушту токтотуу боюнча негизги талаштар, анын ичинде Донбасстын тагдыры чечиле элек.