Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
10-Май, 2026-жыл, жекшемби, Бишкек убактысы 11:13
Марко Рубио
Марко Рубио

Рубио АКШ тынчтык планы боюнча Ирандан “олуттуу сунуш” күтүп жатканын айтты

АКШ жана Израилдин Иран менен согушу жалпы эле чөлкөмгө кандай таасир этүүдө? "Азаттык" радиосу кырдаалга кылдат көз салып, жаңылыктар менен катар аналитикалык материалдарга орун берүүдө.

Көңүл чордонунда:

  • 7-майда АКШнын Башкы башкармалыгы билдиргендей, Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында АКШнын аскер-деңиз кемелерине ракета, дрон жана чакан кайыктар менен чабуул койгондон кийин, Ирандын бир катар аскердик объектилерине сокку урду.
  • Ошол эле күнү БУУнун Эл аралык деңиз уюмунун башчысы билдиргендей, Иран Ормуз кысыгын блокадага алгандан кийин Перс булуңунда 1500дөй кеме жана алардын экипаждары камалып калган.
  • Иран акыркы АКШ сунушун карап жатканын билдирди. Айрым булактардын айтымында, бул сунуш согушту токтотууга багытталган, бирок бир катар негизги маселелер дагы эле ачык бойдон калууда.
15:30 2.5.2026

Ирандын мамлекеттик IRNA маалымат агенттиги билдиргендей, Тегеран Пакистандын ортомчуларына АКШ менен сүйлөшүү боюнча жаңы сунуш берди.

Сунуш 30-апрель күнү кечинде берилгени кабарланууда жана анын мазмуну белгисиз.

The Guardian басылмасынын маалыматы боюнча, план согуштук аракеттерди токтотууга жана Ормуз кысыгын кайра ачууга багытталган деп болжолдонууда.

Ал эми Ирандын өзөктүк программасы боюнча деталдуу сүйлөшүүлөр кийинки этапка жылдырылат.

Ирандын Тышкы иштер министрлигинин басма сөз катчысы Эсмаил Багаи маегинде “согушту токтотуу жана узак мөөнөттүү тынчтык” Тегерандын АКШ менен болгон ар кандай сүйлөшүүлөрүндөгү башкы артыкчылыгы бойдон каларын айтты.

CBS телеканалынын маалыматына караганда, ортомчулар сунушту АКШга берди. Пакистандын дипломаттары жаңы сунуш тынчтык келишимине жетүүгө көмөк болорун билдиришти.

Ак үй жаңы сунуш боюнча комментарий берүүдөн баш тартты.

Кийинчерээк, 1-майда АКШнын президенти Дональд Трамп Ирандын жаңы сунушуна канааттанбай турганын айтты.

Буга чейин ал эгер Тегеран сүйлөшүүнү кааласа “байланышка чыкса болорун”, бирок адегенде өзөктүк курал жасоо пландарынан баш тартууга тийиш экенин белгилеген.

10:07 8.5.2026

7-майда АКШнын куралдуу күчтөрүнүн башкы башкармалыгы америкалык аскерлер "коркунучтарды жоюп", Ормуз кысыгында бараткан америкалык кемелерге каршы багытталган ирандык күчтөр учкучсуз учактарды, ракеталарды жана чакан кайыктарды жок кылганын билдирди.

"7-майда АКШнын куралдуу күчтөрүнө таандык аскердик кемелери Ормуз кысыгы аркылуу Оман булуңуна өтүп жатканда америкалык аскерлер Ирандын чабуулдарына өзүн коргоо максатында жооп кайтарды", - деп жазды Башкы башкармалык Х социалдык түйүнүнө.

Билдирүүдө кысыктан өтүп бараткан АКШнын куралдуу күчтөрүнө таандык USS Truxtun, Rafael Peralta жана Mason кемелерине ирандык күчтөр "көптөгөн ракета, учкучсуз учак жана чакан кайыктарды" кое бергени, бирок бир дагы америкалык техникага зыян келбегени айтылат.

АКШнын Куралдуу күчтөрүнүн башкы башкармалыгы билдиргендей, алар "АКШ күчтөрүнө каршы чабуул жасаган Ирандын аскердик объектилерин - ракеталык жана дрон учуруучу жайларды, башкаруу жана көзөмөл борборлорун, ошондой эле чалгындоо жана байкоо түйүндөрүн бутага алып, кирип келе жаткан коркунучтарды жок кылышкан".

АКШ президенти Дональд Трамп кийинчерээк ABC News телеканалына курган маегинде Иранга жооп иретинде урулган соккуларды "олуттуу эмес" деп мүнөздөп, 7-апрелде жарыяланган ок атышууну токтотуу режими дагы эле "күчүндө" экенин жана сүйлөшүүлөр уланып жатканын айтты.

Социалдык тармактагы билдирүүсүндө Трамп АКШнын кемелерине "эч кандай зыян келтирилбегенин", бирок "көптөгөн чакан кайыктарга олуттуу зыян келтирилгенин" жазды.

Ал Иранды "акылсыз адамдар башкарат" деп, эгер аларга өзөктүк куралды колдонууга мүмкүнчүлүк берилсе, "аны колдонушары шексиз" деп айтты. Трамп "эгер келишимге тез арада кол коюлбаса, биз аларга мындан да катуу жана агрессивдүү сокку урабыз", - деп билдирди.

Бир күн мурда АКШнын Коргоо министрлиги куралдуу күчтөрү АКШнын портторго койгон блокадасын бузууга аракет кылган Ирандын желеги алдындагы кемеге сокку урганын билдирген. Тегеран бул чабуулдарды ок атышууну токтотуу келишимин бузуу катары баалаган.

Ирандын жарым-жартылай расмий Fars News Agency агенттиги билдиргендей, Ормуз кысыгындагы Кешм аралындагы порттун айрым бөлүктөрүнө белгисиз күчтөр чабуул коюшкан.

"Иран куралдуу күчтөрү менен душмандын ортосундагы атышуулар учурунда Бахман портунун коммерциялык бөлүктөрү жабыркады", - деп билдирген агенттик.

Жээкте жашаган тургундар да социалдык тармактарда жардыруулардын үнүн укканын билдиришкен. Кешм аралындагы күбөлөр деңиздин үстүнөн жаркылдаган учкундарды көрүшкөнүн жана жарылуулардын үнүн укканын айтышкан.

Fars News Agency агенттиги "душман" менен атышуу болгонун, анын натыйжасында Кешмдеги пирстердин бири жабыркаганын билдирди.

Tasnim News Agency да Бендер-Аббас порт шаарында бир нече жардыруунун үнү угулганын кабарлады.

Маалыматтарды көз карандысыз булактар аркылуу ырастоого мүмкүн болгон жок. Бирок бул окуялар АКШ президенти Дональд Трамп Иран бийлиги АКШ сунуштаган тынчтык келишимин кабыл албаса, кайрадан сокку уруларын эскерткен учурга туш келди.

Тегеран болсо АКШнын сунушун карап жатканын жана жоопту пакистандык ортомчулар аркылуу берерин билдирди.


10:15 8.5.2026

1 500 кеме жана 20 миңден ашуун деңизчи Ормуз кысыгында камалып калды

Иран Ормуз кысыгын блокадага алгандан улам, Перс булуңунда 1 500дөй кеме жана алардын экипаждары курчоодо калганын БУУнун Эл аралык деңиз уюмунун уюмунун башчысы билдирди.

"Азыркы тапта болжол менен 20 миң деңизчи жана 1500гө жакын кеме камалып турат", - деди уюмдун баш катчысы Арсенио Домингес Панамада өткөн деңиз конвенциясында.

28-февралда АКШ менен Израил Иранга каршы аба соккуларын баштагандан кийин, Тегеран Перс булуңундагы АКШнын өнөктөштөрүнө ракета жана дрондор менен сокку уруп, кысыкты блокадага алган. Согушка чейин дүйнөдөгү мунай менен газдын болжол менен 20 пайызы ушул кысык аркылуу өтчү.

Курчоодо калган деңизчилер "башка өлкөлөрдүн пайдасы үчүн күн сайын өз ишин аткарып жаткан бейкүнөө адамдар", бирок алар "өздөрүнө көз каранды эмес геосаясий кырдаалдын курмандыгы болуп, тузакта калышты", - деди Арсенио Домингес.

Анын журналисттерге билдиришинче, кемелерге урулган 30дан ашуун чабуулдун натыйжасында "он деңизчи каза болгон".

4-май күнү АКШ президенти Дональд Трамп камалып калган кемелерди коштоп өтүү жана кысыкты кайра ачуу үчүн деңиз операциясын баштоону жарыялаган. Бирок кийинчерээк Вашингтон Тегерандан тынчтык сунушуна жооп күтүп жаткандыктан, бул аракетти убактылуу токтотту.


18:30 8.5.2026

Иран Оман булуңундагы мунай танкерин кармаганын билдирди

Иран медиасы Оман булуңундагы OCEAN KOI мунай танкерин өлкөнүн деңиздеги аскер күчтөрү кармаганын кабарлады.

8-майда ирандык медиа каражаттары танкер Ислам Республикасына таандык мунай жүктөрүн ташып баратканын, "аймактык шартты колдонуу менен Ирандын мунай тармагындагы кызыкчылыгын жана экспортту үзгүлтүккө" учураткысы келгенин жазып чыгышты.

Февраль айында АКШнын Финансы министрлиги ушундай эле аталыштагы танкерди Ирандын мунай жана мунай өнүмдөрүн экспорттоого шек санап санкцияга илген.

Ирандын мамлекеттик маалымат каражаттары танкердин "аймактык кырдаалды пайдаланганы" тууралуу кеңири маалымат берген жок, ошондой эле анын качан жана кайсы жерден кармалганы да так айтылбады.

Бирок Ирандын IRIB мамлекеттик телеканалы куралчан адамдар чакан кайыктардан танкерге чыгып жаткан видеокадрларды көрсөттү.



Дагы жүктөңүз

Шерине

XS
SM
MD
LG