Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев Орусиянын лидери Владимир Путин менен Омскиде өткөн жолугушуусунда Украинадагы жаңжалды токтотууну сунуштады.
"Баарын токтотуш керек. Менин көз карашымда болуп жаткандар Орусияда да, Украинада да каршылаштар пайдасына иштеп, табасын кандырып жатат", - деди Токаев "Интерфакс" агенттигине.
Токаев Стамбул келишимине кайтууну сунуштап, ошол эле учурда Украина менен сүйлөшүүлөрдө ортомчу болуудан баш тартты.
"Биз украин элине дайыма урмат-сый менен мамиле кылып келгенбиз. Жаңжалдын табияты көптөр үчүн анын арасында бизге да түшүнүксүз. Мен Аляскада дипломатиялык ийкемдүүлүктү көрсөткөнүңүздү билем. Бул менин жупуну пикирим. Балким, жаңжалды тоңдуруп, "Стамбул макулдашуулары 2.0" форматына кайтуу керектир. Албетте, АКШ баштаган чоң мамлекеттердин кепилдиги астында. Мен ортомчу болуудан баш тартам", - деди Токаев.
Путин буга жооп катары Токаевге "украин багытындагы иштерден кабардар кылууга" убада берди.
Президенттер Касым-Жомарт Токаев менен Владимир Путин 25-июлда Омск шаарына Аймактар аралык кызматташтык форумуна катышуу үчүн келишти. Пленардык жыйын алдында мамлекет башчылары эки тараптуу сүйлөшүүлөрдү өткөрүштү.
Украинадагы жаңжалды тоңдуруу сунушу буга чейин да бир нече ирет айтылган. Британия, Франция жана Германия лидерлери Украинадагы жаңжалды тоңдуруп, тынчтык орнотуучу күчтөрдү киргизүүнү сунушташкан.
Путин Орусия өз кызыкчылыктарын эске алуу менен согушту тынчтык жолу менен жөнгө салууга даяр экенин бир нече жолу билдирген. Президент тынчтыктын шарттары катары украин аскерлерин "ДЭР", "ЛЭР", Запорожье жана Херсон облустарынан чыгарууну, Киевдин НАТОго кирүүдөн баш тартуусун жана Орусияга каршы санкцияларды жоюуну атаган.
Бирок президент Владимир Зеленский Украинадагы согушту "тоңдурууга" каршы чыккан. Ал 2024-жылы Франциянын Улуттук ассамблеясынын алдында сүйлөгөн сөзүндө бул согуштук аракеттердеги убактылуу гана тыныгуу болорун жана Орусиянын Украинага каршы "агрессиясын" токтотпой турганын билдирген.
Орусиянын Украинанын аймактарына 25-июлда урган соккуларынан кеминде жети адам каза болду. Сумыда "Нова пошта" терминалы, Полтавада май куюучу жай, бир катар облустардагы инфраструктура жана турак үйлөр аткыланды.
"Нова поштанын" маалыматына караганда, жеткирүүчү өнөктөш ишканалардын үч айдоочусу каза болду.
Мэр Артем Кобзарь тактагандай, сокку реактивдүү учкучсуз аппараттар менен урулду. Чоң өрт чыгып, чабуул коюлган жерден дагы эки кишинин сөөгү табылды, мындан тышкары бир киши оор жаракат алып, ооруканага жетпей көз жумду.
Славянскиде дрон жер тамдардын бирине тийгенин, аял тургун каза болуп, дагы эки киши жаракат алганын жергиликтүү бийлик билдирди. Шаардын аскердик администрациясынын башчысы Вадим Ляхтын маалыматына караганда, бир сутка ичинде бул шаарда жалпы алты киши каза болуп, дагы 27и жараат алды.
Херсондо орус артиллериясы эки районду аткылап, көп кабаттуу үйгө снаряд тийгенде бир адам каза болгонун, дагы экөө оор жараат алганын облустук аскер администрациясынын башчысы Александр Прокудин билдирди.
Полтава облусунда орус армиясы май куюучу төрт жайга жана өрт өчүрүүчү бөлүмдүн имаратына чабуул койду. Бул тууралуу облустук аскер администрациясынын башчысы Виталий Дякивнич кабарлады.
Запорожье облусунда Орусиянын чабуулдарынын натыйжасында 25-июлга караган түнү он адам жабыркаганын Telegram каналына аймактын башчысы Иван Федоров жазды. Запорожье шаарында эки кабаттуу соода борбору, дүкөндөр жана павильондор, жалпысынан 900 чарчы метрлик аянт күйүп кеткенин ӨКМ маалымдады. Эртең менен соккулар уланып, бир аял каза болду, дагы тогуз адам медициналык жардамга муктаж, алардын арасында үч бала бар.
Украинанын учкучсуз учактары 25-июлга караган түнү жана эртең менен Орусиянын бир катар аймактарына чабуул жасады. Соккудан улам Екатеринбург жана Ростов-на-Донуда өрт тутанды.
Екатеринбургда Wildberries компаниясынын кампасы дрон чабуулуна кабылды. Жабыр тарткандар тууралуу маалымат айтылган жок.
Wildberries кызматкерлер эвакуацияланганын, кампа зыян тартпаганын кабарлады. Бул тууралуу Орусиянын бийлиги дагы билдирди.
Акыркы күндөрү Wildberries компаниясынын ар кайсыл аймактагы, ошол эле Москва облусундагы кампалары да бутага алынууда. Екатеринбург Украинадан 1800 чакырым алыста жайгашкан.
Алгач 18-июлда Wildberries'тин Тамбов облусунун Котовск шаарындагы жана Москва облусунун Электросталь шаарындагы эки кампасына сокку урулуп, сегиз адам каза болгону, болжол менен 50 адам жараат алганы расмий айтылган.
Ростов облусунун бийлиги Ростов-на-Дону жапырт дрон чабуулуна кабылганын билдирди. Губернатор беш киши жараат алганын кабарлады. Анын айтымында, көп кабаттуу эки үй, жер там, курулуп жаткан имарат, коммерциялык уюм жана кампалар зыян тартты.
Украинанын аскерлери соңку соккулар тууралуу комментарий бере элек. Орусиянын Коргоо министрлиги 328 учкучсуз учак атып түшүрүлгөнүн кабарлады.
2027-жылга карата Украинада 10 000 чакырымга чейинки аралыкка уча турган дрондор жасала баштай турганын украин президенти Владимир Зеленский Киевде АКШ президенти Дональд Трамптын жакын өнөктөшү, оңчул активист Лора Лумерге курган маегинде билдирди.
"Бул абдан маанилүү. Азыр орустарда да, бизде да 3 000 чакырым аралыкка уча турган дрондор бар. Жылдын аягына чейин бизде 4 000 чакырым аралыкка учуучу дрондор болот. Кийинки жылы 5 000-10 000 чакырымга уча турган дрондор болот", - деди украин лидери.
Зеленский ошондой эле Украина АКШ менен дрон өндүрүү боюнча келишим түзгүсү келерин белгиледи. Ал Киев сыноо үчүн Вашингтонго деңиз, аба жана узак аралыкка уча турган дрондордун үлгүсүн бергенин айтты жана ортодо дрондор боюнча келишимдин биринчи этабы ишке ашырылганын, кийинки кадамга зарыл документ дээрлик даяр экенин кошумчалады.
10-июлда Зеленский Украинанын Куралдуу Күчтөрүнүн ичинде "Орусияга узак аралыкка таасир этүү боюнча атайын командачылыкты" түзүү жөнүндө жарлыкка кол койгон. Анын айтымында, бул түзүм Орусиянын оруктагы буталарына дрон чабуулдарын уюштурууга жооптуу болот.