Орусия Женева конвенцияларын түздөн-түз бузуу менен карапайым калкты кармоонун жана катаал мамиле кылуунун кеңири жайылган системасын түздү.
Орусияда жана ал басып алган аймактарда жайгашкан жабык мекемелерде миңдеген украиналыктар кыйноого алынышы мүмкүн. Жүздөгөн адамдар көрүстөндөрдү казууга жөнөтүлүп жатканын Associated Press билдирди.
Агенттик мындай тыянакка украиналык согуш туткундары, мурдагы жана жана азыркы камактагылардын үй-бүлөлөрү, украин чалгынчылары менен жүргүзүлгөн ондогон интервьюлардын негизинде келген. Спутниктен алынган сүрөттөргө, документтерге, Кызыл Чырымдын каттарына жана социалдык тармактардыгы маалыматтарга таянган.
Журналисттер оккупацияланган аймактарда кармалган украиналыктар ар кайсы жерде, абактын жаңы имараттарында, жертөлөлөрдө кармалып турганын белгилешет. Ошондой эле алар орус бийлигинин оккупацияланган аймактарда жаңы колонияларды жана убактылуу кармоочу жайларды куруу пландарын да эске салышкан.
Көптөгөн жайкын тургундар майда укук бузуулар үчүн, анын ичинде украин тилинде сүйлөгөнү же жөн эле оккупацияланган чөлкөмдө жүргөнү үчүн камакка алынганы кабарланууда. Алардын көбүнө айып тагылган эмес, бирок камакта. Башкалары террорчулар, согушкерлер же “атайын аскердик операцияга каршылык көрсөткөндөр” катары камакка алынган.
Орус бийлиги айрым жарандарды бир нече күн же апта, айрымдарын бир жылдан ашуун убак кармаган. Бошогондордун дээрлик бардыгы кыйноого кабылганын же ушундай жагдайга күбө болушканын билдиришкен.
"Кыйноолор үзгүлтүксүз, анын ичинде электр тогу менен кыйноо, уруп-сабоо болгон, анын кесепетинен адамдардын баш сөөгү же кабыргалары сынган", - деп жазган басылма. Мурдагы камалгандар адам өлүмүнө дагы күбө болгонун билдиришкен.
Бириккен Улуттар Уюмунун Украинага көз салган миссиясынын июнда жарык көргөн баяндамасында 2022-жылдын 24-февралында Орусия кошуна мамлекетке басып кирип, согуш ачкандан бери 77 украин тургундун өлүмүнө забын болгону белгиленген. Жалпысынан Орусия басып алган аймактардан 864 бейкүнөө тургун кармалган. Алардын дээрлик 90% кыйноого кабылган.
Associated Press камалгандардын так санын аныктоо кыйын экенин жазды. Украина өкмөтү айыпталган миңден ашык адамдын маалыматтарын тастыктай алды. Gulagu.net долбоорунун негиздөөчүсү Владимир Осечкиндин айтымында, Орусияда кеминде төрт миң жайкын тургун камакта, дагы ушунчасы оккупацияланган аймактарда. Украинанын атынан сүйлөшүүлөргө катышкан Александр Кононенконун айтымында, туткунда 10 миңге чейин жайкын тургун болушу мүмкүн.
Басылманын маалыматына караганда, жүздөгөн адамдар окоп, көрүстөн казуу, аларды бекемдөө иштерине пайдаланылып жатат. 50 жаштагы Елена Якупова 2022-жылдын октябрында Запорожье облусунда кармалганын айткан. Аны үйүнөн алып кетишкен, андан кийин алар күйөөсү (украин аскери) тууралуу маалымат берүүнү талап кылышкан. Аялдын айтымында, "алар анын бетин желим баштык менен чаптап, башына суу куюлган бөтөлкө менен уруп, мойнуна жип орошкон".
Марттын ортосуна чейин Елена ондон ашык украиналык жарандар менен бирге траншея, аң казууга аргасыз болгон. Аны ал жакка алып келген орус аскерлери: "Эми сен Орусия Федерациясынын жыргалчылыгы үчүн бир нерсе кыласың" дешкен.
Associated Press белгилегендей Орусия Украинадан келген жарандарды кармап жатканын мойнуна албайт.
БРИКС уюмунун кезектеги саммити Йоханнесбург шаарында өтөт. Ага уюмга кирген беш өлкөнүн: Бразилия, Орусия, Индия, Кытай жана Түштүк Африканын башчылары катышат.
Бул тууралуу Түштүк Африка Республикасынын (ТАР) президенти Сирил Рамафоса билдиргенин Eyewitness News жазды.
Өз кезегинде Кремлдин басма сөз катчысы Дмитрий Песков Рамафосанын билдирүүсүнө комментарий берип жатып, орус президенти Владимир Путин саммитке кандай форматта катыша турганы аныктала электигин билдирди.
Түштүк Африканын вице-президенти Пол Машатиле Mail & Guardian гезитине курган маегинде Орусия Рамафосанын саммитте орус делегациясын Путиндин ордуна тышкы иштер министри Сергей Лавров жетектесин деген өтүнүчүн четке какканын белгиледи.
Ал Индия менен Бразилия саммитти Кытайда өткөрүү вариантынан баш тартканын кошумчалады.
- Гаагадагы Эл аралык кылмыш соту Путинди "Украинадагы кырдаалдын контекстинде" кармоого 17-мартта ордер чыгарган. Орусиянын балдар омбудсмени Мария Львова-Беловага да украиналык балдарды мажбурлап алып кеткени үчүн кармоого ордер чыккан.
- Түштүк Африка Республикасы Эл аралык кылмыш сотунун чечимдерин аткарууга милдеттендирген Рим статутуна кол койгон өлкөлөрдүн катарына кирет.
- Май айында түштүк африкалык Sunday Times басылмасынын булактары өлкө бийликтери Владимир Путинден БРИКС саммитине келбөөнү суранганын кабарлашкан.
- Bloomberg ТАР Путинге карата ордерди аткарбоо үчүн бардык варианттарды карап жатканын өз булактарына таянып кабарлаган.
- Өткөн жылдын февраль айында Орусия Украинага бастырып киргенден бери Түштүк Африка куралдуу жаңжалды токтотуу үчүн бейтарап калууну жана диалогду артык көрөрүн белгилеп, Москванын аракеттерин ачык айыптаган эмес.
Орусиянын президенти Владимир Путин "Вагнер" менчик аскердик компаниясы жок экенин билдирди. Буга чейин ал аталган компания толугу менен өкмөттөн каржыланып келгенин айткан.
Путин "Коммерсанттын" кабарчысы Андрей Колесниковго кыска маек куруп, "Вагнердин" негиздөөчүсү Евгений Пригожин жана анын командирлери менен жолукканы тууралуу айтып берди. Орус президентинин айтымында, ал "24-июндагы окуялар маалындагы" жана согуш талаасындагы аракеттерине баа берген.
Журналисттин "Вагнердин" тагдыры тууралуу суроосуна Путин ал компания жок экенин билдирди.
"Бизде менчик аскердик уюмдар тууралуу мыйзам жок да! Жок андай компания", - деп жооп берди Путин.
Эки аптадай мурда Орусиянын президенти "Вагнер" компаниясын толугу менен өкмөт каржылап келгенин, бир жыл ичинде мамлекеттик бюжеттен 86 миллиард рубль алганын белгилеген.
Евгений Пригожин 23-24-июнь күндөрү "куралдуу козголоң" уюштуруп, Москваны көздөй жөнөгөн. Баш калаага аз калганда ал артка кайтарын жарыялаган. Ошол маалда Пригожинди "саткын" деп атаган Путин 29-июлда аны кайра Кремлде кабыл алганы белгилүү болгон.
Фронттогу кырдаал: орусиялык аскерлер чыгыштан, украиналыктар түштүктөн чабуул коюуда
Орусиялык аскерлер фронттун чыгыш тарабынан: Купянск, Лиман, Авдеевка жана Марьинка багытында чабуулга өтүүдө. Бахмутта кырдаал курч.
Түштүктө Мелитополь и Бердянск багытында украин күчтөрү алдыга жылып, позицияларын бекемдөөдө.
Украинанын коргоо министринин орун басары Анна Маляр билдиришинче, орусиялык күчтөр туруштук берүү үчүн болгон ресурсун колдонуп жатат, бирок украиналыктардын аскердик логистикага урган соккусунан улам мурдагыдай тынымсыз чабуулга өтө албай калды.
Согуш маалында маалыматты көз карандысыз булактардан тактоо мүмкүн болбой жатат.