Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
13-Май, 2026-жыл, шаршемби, Бишкек убактысы 21:37
Марко Рубио
Марко Рубио

Рубио АКШ тынчтык планы боюнча Ирандан “олуттуу сунуш” күтүп жатканын айтты

АКШ жана Израилдин Иран менен согушу жалпы эле чөлкөмгө кандай таасир этүүдө? "Азаттык" радиосу кырдаалга кылдат көз салып, жаңылыктар менен катар аналитикалык материалдарга орун берүүдө.

Көңүл чордонунда:

  • 7-майда АКШнын Башкы башкармалыгы билдиргендей, Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында АКШнын аскер-деңиз кемелерине ракета, дрон жана чакан кайыктар менен чабуул койгондон кийин, Ирандын бир катар аскердик объектилерине сокку урду.
  • Ошол эле күнү БУУнун Эл аралык деңиз уюмунун башчысы билдиргендей, Иран Ормуз кысыгын блокадага алгандан кийин Перс булуңунда 1500дөй кеме жана алардын экипаждары камалып калган.
  • Иран акыркы АКШ сунушун карап жатканын билдирди. Айрым булактардын айтымында, бул сунуш согушту токтотууга багытталган, бирок бир катар негизги маселелер дагы эле ачык бойдон калууда.
12:09 11.5.2026

АКШнын президенти Дональд Трамп Ирандын согушту токтотуу боюнча сунушка жообун "кабыл алынгыс" деп баалады.

Жекшембиде Трамп өзүнүн Truth Social социалдык түйүнүнө Ирандын өкүлдөрүнөн келген жооптуу окуганын жазды.

«Ал мага жакпады. Такыр кабыл алынгыс!» — деди Трамп.

Бирок ал Американын планынын мазмуну кандай экенин, ага Иран эмне деп жооп кайтарганын тактаган жок.

Америка президентинин бул билдирүүсү Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусуна жакын деген Tasnim маалымат агенттиги Тегерандын шартын жарыялагандан кийин жасалды.

Аталган агенттик анда Иран өзүнө каршы санкцияларды жокко чыгарууну, АКШнын деңиздеги курчоосун токтотуу, мындан аркы кол салуулар болбойт деген кепилдик талап кылганын жазган.

Tasnim Тегерандын сунушунда Ирандын бардык аймагында, анын ичинде Ливанда согушту токтотуу талабы камтылганын кошумчалады.

Трамптын соңку билдирүүсүнөн кийин ирандык мамлекеттик маалымат каражаттары Тегеран согушта келтирилген зыян үчүн компенсация жана Ормузга көзөмөлдү расмий таанууну да талап кылганын кабарлашты.

Тегеран АКШнын согушту токтотуу боюнча соңку сунушун алып, аны менен таанышып жатканын 7-майда кабарлаган. Ирандын мамлекеттик ISNA агенттиги Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Эсмаил Багаи ал сунушта кабыл алынгыс айрым жоболор бар экенин айтканын билдирген.

Багаи “акыркы чечим кабыл алынгандан кийин” Тегеран өз позициясын сүйлөшүүлөрдө ортомчу болуп жаткан Пакистан аркылуу жеткирерин айткан.

Кошмо Штаттары өз сунушун расмий жарыялаган эмес. Маалымат каражаттары Ирандын өзөктүк программасы тууралуу сүйлөшүүлөргө жол ачышы мүмкүн делген жана 14 пункттан турган меморандум тууралуу сөз болуп жатканын жазып чыккан.

22:21 8.5.2026

Марко Рубио: АКШ Ирандын жообун күтүп жатат

АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио билдиргендей, Вашингтон жаңжалды токтотууга багытталган сунушуна Тегерандын жообун күтүп жатат.

"Биз алардан бүгүн кандайдыр бир жооп күтүүдөбүз… Бул олуттуу сунуш болот деп үмүттөнөм", - деди Рубио 8-майда Римге сапары учурунда.

Рубио Ирандын Ормуз кысыгын көзөмөлгө алуу аракетин сынга алды. Маалыматтарга караганда, Тегеран бул маанилүү деңиз жолунан өтүү үчүн атайын уруксат берүүчү орган түзгөн.

"Иран эми эл аралык суу жолун өзүнүкү деп эсептеп, аны көзөмөлдөөгө укуктуу экенин айтууда… Бул кабыл алынгыс аракет, аны кадыресе көрүнүшкө айлантууга аракет кылып жатышат", - деди ал.

Рубио Перс булуңундагы акыркы аскердик аракеттер тууралуу маалымат берип, 7-майда Иран АКШнын согуштук кемелерин аткылагандан кийин америкалык күчтөр жооп кайтарганын билдирди.

Иран өз кезегинде жаңжал АКШ кемелери Ормуз кысыгына жакын жерде ирандык жарандык танкерге сокку ургандан кийин башталганын айтууда.

Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи АКШны "дипломатияны алсыратууда" деп айыптады. Ал X платформасында "дипломатиялык чечимге жакындаган сайын АКШ “ойлонулбаган аскердик авантюраны” тандайт" деп жазды.

22:13 8.5.2026

Иран: АКШнын соккуларынан кийин беш деңизчи дайынсыз жоголду

Минаб шаарынын губернатору билдиргендей жүк ташуучу кеме АКШ сокку урганда талкаланып, өрттөнүп кеткен. Натыйжада беш экипаж мүчөсү дайынсыз болууда.

Мохаммад Радемехр 8-майда ирандык ЖМКларга билдиргендей, кемеде жалпысынан 15 деңизчи болгон. Алардын ону ооруканага жеткирилген, ал эми калган экипаж мүчөлөрүн издөө иштери уланууда.

АКШнын куралдуу күчтөрүнүн башкы башкармалыгы 8-майдын таңында жооп катары Ирандын аскердик объектилерине сокку урган.

Дональд Трамп Truth Social платформасындагы билдирүүсүндө Иран бул окуяда чакан кайыктарды, ракеталарды жана дрондорду колдонгонун айтып, "чабуулчулар жок кылынды" деп жазды.

Ирандын аскерлери болсо АКШ кемелерине жана Ормуз кысыгына Саудия тарапткан кирип бараткан дагы бир кемеге сокку урганын билдиришти.

18:30 8.5.2026

Иран Оман булуңундагы мунай танкерин кармаганын билдирди

Иран медиасы Оман булуңундагы OCEAN KOI мунай танкерин өлкөнүн деңиздеги аскер күчтөрү кармаганын кабарлады.

8-майда ирандык медиа каражаттары танкер Ислам Республикасына таандык мунай жүктөрүн ташып баратканын, "аймактык шартты колдонуу менен Ирандын мунай тармагындагы кызыкчылыгын жана экспортту үзгүлтүккө" учураткысы келгенин жазып чыгышты.

Февраль айында АКШнын Финансы министрлиги ушундай эле аталыштагы танкерди Ирандын мунай жана мунай өнүмдөрүн экспорттоого шек санап санкцияга илген.

Ирандын мамлекеттик маалымат каражаттары танкердин "аймактык кырдаалды пайдаланганы" тууралуу кеңири маалымат берген жок, ошондой эле анын качан жана кайсы жерден кармалганы да так айтылбады.

Бирок Ирандын IRIB мамлекеттик телеканалы куралчан адамдар чакан кайыктардан танкерге чыгып жаткан видеокадрларды көрсөттү.



Дагы жүктөңүз

Шерине

XS
SM
MD
LG