АКШ менен Ирандын расмий өкүлдөрү 26-февралда Женева шаарында Омандын ортомчулугу менен өзөктүк сүйлөшүүлөрдүн жаңы айлампасын өткөрүштү. Бул жолугушуу эки өлкөнүн ортосунда аскердик кагылышты алдын алуу үчүн жасалган акыркы аракет катары бааланууда.
Омандын тышкы иштер министри Бадр ал-Бусаиди сүйлөшүүлөрдө “олуттуу жылыш” бар экенин билдирип, кийинки жумада Вена шаарында техникалык деңгээлдеги талкуу өтөрүн жарыялады.
«Биз тиешелүү борборлордо кеңешүүлөрдөн кийин жакын арада сүйлөшүүлөрдү кайра улантабыз… Келишимге жетишүү үчүн аракет кылган бардык тараптарга, БУУнун Атом энергиясы боюнча эл аралык агенттиги (МАГАТЭ) жана кожоюн катары кабыл алган Швейцария өкмөтүнө ыраазычылык билдирем», — деп жазды ал-Бусаиди X социалдык тармагында.
Axios басылмасынын маалыматына ылайык, Ак үйдүн атайын өкүлү Стив Уиткофф жана Трамптын күйөө баласы, кеңешчиси Жаред Кушнер Женевадагы жолугушуунун эртең мененки сессиясында ирандык расмий өкүлдөрдүн билдирүүлөрүнө “нааразы болушкан”.
Бул маселе боюнча азырынча АКШ да, Иран да расмий комментарий бере элек.
Дагы караңыз Трамптын кайрылуусу: Иран, Украина, "Американын алтын доору"Сүйлөшүүлөрдүн үчүнчү айлампасынын алдында Американын президенти Дональд Трамп Ирандын өзөктүк программасын чектөө боюнча келишим жетишилбесе аскердик чара көрүү варианттарын карап чыгууга туура келерин айткан. Азыркы тапта АКШнын согуш учактары Иранга сокку ура ала турган аралыкта жайгаштырылган.
Тараптар ушул айдын башында Омандын ортомчулугу менен бул өлкөнүн аймагында кыйыр сүйлөшүүлөрдү өткөрүшкөн. Бул былтыркы июнь айындагы кыска мөөнөттүү кагылыш учурунда Израил менен АКШ Ирандын негизги өзөктүк объектилерин бомбалагандан кийинки алгачкы сүйлөшүү болду.
Экинчи айлампа 17-февралда Женева шаарында өткөн.
Бирок бул эки раундда тен олуттуу жылыш болгон эмес, негизги талаштуу маселелер чечилбей калган.
Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө АКШ Ирандан уран байытууну толугу менен токтотууну жана жогорку деңгээлде байытылган уран корунан баш тартууну талап кылууда.
Вашингтондун пикиринде, мындай кадамдар Тегерандын өзөктүк курал жасоосуна жол бербейт.
Иран болсо өзүнүн өзөктүк программасы электр энергиясын өндүрүү сыяктуу тынч, жарандык максаттарды гана көздөй турганын билдирип келет.
Дагы караңыз Тегеранда студенттер козголду. Иран бийлиги АКШ менен сүйлөшүүгө даярданууда25-февралда АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Иран учурда уран байытпаганы менен өзөктүк программасынын “айрым элементтерин калыбына келтирүүгө аракет кылып жатканын” айтты.
Рубионун айтымында, сүйлөшүүлөр негизинен Ирандын өзөктүк программасына багытталганы менен анын ракеталык мүмкүнчүлүктөрү да “сөзсүз түрдө талкууланышы керек”. Анткени Тегеран аймактагы АКШнын аскер базаларына жете ала турган “миңдеген кыска аралыктагы баллистикалык ракеталарга” ээ.
Ирандын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Эсмаил Багаеи 26-февралда билдиргендей, кыйыр сүйлөшүүлөр Тегерандын өзөктүк программасына гана багытталат.
Ирандын мамлекеттик маалымат каражаттары МАГАТЭнин жетекчиси Рафаэл Гросси сүйлөшүүлөргө “техникалык маселелер боюнча талкууларды илгерилетүүгө көмөктөшүү үчүн” кошулганын кабарлашты.
Ал эми Бадр ал-Бусаиди 26-февралда АКШ менен Ирандын расмий өкүлдөрү “жаңы жана чыгармачыл демилгелерге жана чечимдерге мурда болуп көрбөгөндөй ачык мамиле” көрсөтүшкөнүн билдирди.
Америкада жайгашкан Курал-жаракты көзөмөлдөө ассоциациясынын өкүлү Келси Дэвенпорт “ката эсептөөнүн тобокелчилиги жана жаңжалдын кайра тутануу коркунучу өтө жогору” болуп турганына карабастан дипломатия үчүн дагы эле мүмкүнчүлүк бар экенин айтты.
«Бардык коркутууларга карабастан, менин оюмча, Трамп келишимге жетишүүнү каалайт. Ал АКШнын аймактагы дагы бир жаңжалга аралашып, баткакка тыгылышын каалабайт. Менимче, Иран да санкциялардын жеңилдешине жетишүү жана кагылыштын кайра башталышын болтурбоо үчүн келишимдин маанисин түшүнөт”, — деди Дэвенпорт “Эркин Европа/Азаттык” радиосунун иран кызматына курган маегинде.