Запорожьедеги кыйраган үйдүн тургуну, 11-ноябрь, 2024-жыл.
Украинанын Орусия басып алган аймактарында жашаган миңдеген тургун зордук-зомбулукка кабылса, айрымдарын уурдап кетишкен. Азаптан аман кутулгандар кандай кордук көргөнүн, адам чыдагыс шартта кармалып, ар намысы тепселгенин айтып беришкен.
Татьяна Типакова орус бийлигинин оккупациясына каршы чыгып, тагдырдын татаал сыноосуна кабылгандардын бири.
Ал 2022-жылы орус аскерлери камагандан кийин башынан кечирген азап-тозокту азыр дагы унута албайт.
Татьянаны бир нече ай узуну 3 метр, туурасы андан эки эсе кууш камерада кармашкан.
"Алар колунда эмне болсо ошону менен уруп, тепкилешчү. Кээде китеп, кээде таяк менен койгулачу" - дейт Татьяна.
Андай учурда кандай болсо дагы багынба деп өзүнө өзү дем бергенден башка аргасы жок эле:
"Эгер жыгылсаң кайра турушуң керек. Жатып калсаң тепкилешет, жаның андан бетер кыйналат".
Типакова The Guardian, Azov Sea News, IStories басылмаларынын иликтөөсүндөгү орус күчтөрү уурдап жана кыйноо көрсөткөн системанын курмандыктарынын бири гана.
Amnesty International эл аралык уюму белгилегендей, Орусия күч менен каратып алган украин шаар-кыштактарындагы мектептерде, өндүрүш жайларында же үйлөрдүн жертөлөсүндө жогорудагыдай камералар арбын.
Татьяна башкалар кандай кордук көргөнүн айтып берди. "Биздин арабызда айрым кыздарды үйлөрүндө энелеринин көзүнчө зордукташкан. Анан балдарынын көзүнчө энелерине асылышкан" деп эскерет ал.
Мындай кордук аз келгенсип, кармалгандардын кайда экенин алардын жакындарына айлап, жылдап айтпай коюшкан. Алардын үй-бүлөлөрү өлүү-тирүүсүн дагы билген эмес.
Украина: От күйгөн согуштун үч жылын көрсөткөн сүрөттөр
1/36Орусия Украинага басып кирген биринчи күнү Киевдин метросунда баш калкалап отурган эне-бала, 24-февраль, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
2/36Киевге чукул жерде жайгашкан Буча шаарынын тургундары таш-талканы чыккан орус армиясынын танктарынын жанында жүрүшөт, 1-март, 2022-жыл. Шаарды орус күчтөрү басып алгандан бир айдан кийин украин аскерлери бошоткон.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
3/36Буча жана Ирпин шаарларынын тургундары үй-жайын таштап кетип жатат, 11-март. 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
4/36Украин жоокерлерине кол булгалап турган аял Чернигов облусунун тургуну, 2-апрель, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
5/36Украин армиясындагы капеллан Александр катардагы жоокер менен чогуу кудайга жалынууда, 24-апрель, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
6/36Юрий - Донецк аймагындагы украин армиясынын танк механиги, 11-июнь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
7/36Харьковдун сыртындагы Салтовка шаарындагы кыйраган көп кабаттуу үйлөр, 13-сентябрь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
8/36Колу артына байланган украин жоокеринин сөөгү Харьков облусунун Изюм шаарына жакын жерде маркумдар жапырт көмүлгөн жерден чыккан. 16-сентябрь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
9/36Өрт өчүрүүчү "Шахед" дрону тийгенде жерде кара түтүндүн ичинде жалын менен кармашууда, 17-октябрь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
10/36Макеевка шаарынын 9 жаштагы тургуну София эвакуациянын алдында кичинекей сүйүктүү жаныбарын бооруна кысып турат, 19-ноябрь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
11/36Донецк аймагындагы украин аскерлери Киевдин Батыштагы өнөктөштөрү берген куралдан сокку уруп жатат, 23-ноябрь, 2022-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
13/36Донецк аймагындагы Бахмут шаарынын борбору, 25-февраль, 2023-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
15/36Бутага илинип, сокку тийип жаткан жердеги украин жоокери, 2023-жылдын май айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
16/36Бахмуттун айланасында орус күчтөрүн курчоого алган украин жоокери, 2023-жылдын май айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
17/36Бахмуттун жанында колго түшкөн орус аскерине украиндер суу жуткуруп жатат, 2023-жылдын май айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
18/36Украин жоокери Донецк облусунун Благодатное айылындагы талкаланган имаратта, 17-июнь, 2023-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
19/36Киевдеги "Мекен-эне" эстелигине советтик эски гербдин ордуна украин элинин улуттук эн белгисинин орнотулганын майрамдап жатышат. 6-август, 2023-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
20/36Черниговдун борборуна тийген соккудан кийинки кыйроо, 19-авугст, 2023-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
21/36Донецк облусунун Авдеевка шаарындагы үйлөрдүн бирине тартылган муралдын алдынан өтүп бараткан жоокер, 2023-жылдын ноябры.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
22/36Бахмуттун жанында жайгашкан украин армиясынын аткычтар бөлүгүнүн жоокери тыным алып, чылым чегип отурат. 2023-жылдын декабрь айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
23/36Украин аскерлери Бахмуттун жанында асмандагы орустардын дронуна абай салып турушат, 6-март, 2024-жыл
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
24/36Киевдин борборуна орус армиясынын соккусу тийген кафенин кызматкери өзү иштеген жерде турат, 25-март, 2024-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
25/36Өрт өчүрүүчүлөр Киевдеги орус күчтөрүнүн ракетасы тийгенде кыйраган үйдүн урандыларын тазалоодо, 25-март, 2024-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
26/36Авдеевканын алдындагы медициналык жайдын дарыгерлери жарадар болгон бейтаптардын денесинен алып чыккан ок-дарынын сыныктары. 2024-жылдын март айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
27/36Донецк облусунун Покровскисинен эвакуацияланган кыз туугандары менен коштошуп, ыйлап турат. 20-август, 2024-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
28/36
Украинанын чыгышындагы Покровскинин көчөлөрүнүн бирине эвакуацияга жардам сурагандар үчүн илинген такта, 2024-жылдын октябрь айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
30/3640 жаштагы Артем - украин армиясынын командири. Анын артиллериялык бөлүгү Покровскидеги каршылаштын позицияларына ок атып жатат.
2024-жылдын октябрь айы.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
31/36Согушта курман болгон жоокер Даниил Ляшкевичтин энеси Киевде уулунун табытын курчактап жоктоп жатат, 8-ноябрь, 2024-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
33/36Киев авиачабуулга кабылганда баласын алып качып бараткан аял, 20-декабрь, 2024-жыл
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
34/36Киев метросунун Lukyanivska станциясынын кире бериши орус армиясынын соккусунда бузулган. 18-январь, 2025-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
35/36Киевдин Lukyanivska метро станциясынын жанына орус армиясынын куралы тийген жер. 18-январь, 2025-жыл.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
36/362014-жылдагы Евромайданды эскерүүгө келаткан тургундар. 20-февраль, 2025-жыл.
2013-2014-жылдардагы элдик нааразылыктын аркасында Москванын көзүн караган украин президент Виктор Янукович бийликтен куулган. Орусия Крым жарым аралын аннексиялап алып, Донбасс аймагында жаңжал башталган. 2022-жылы 24-февралда Орусия Украинага ар тараптан басып кирип, согуш баштаган.
"Азаттык" радиосунун украин кызматынын фотожурналисти Сергей Нужненко 3 жыл бою согушту талбай чагылдырып турду. Ал тарткан сүрөттөрдүн ичинен таасирдүү 36 көз ирмемди сунуш кылабыз.
Артка
Алдыга
IStories басылмасынын иликтөөчү журналисти Полина Ужвак согуш туткундарынын баары уруп-сабоо, денесине зым ороп, электр тогу менен урдурган азапты тартканын белгилейт:
"Кармалгандарды кыйнап, сабап, маалымат алууга аракеттенишет. Алардын баары ушундай ырайымсыз мамилеге туш болгон. Алар киши эч нерсе билбесе дагы сабашат. Айрыкча эркектин баары кордук көргөн".
Ужвактын сөзүнө караганда, кармалгандардын айрымдарын үйлөрүнө коё беришет:
"Кээде кишилерди уурдап кетип, канча бир убактан кийин кайра коё беришет. Башкаларын Орусиядагы түрмөгө жиберишет. Аларды кийин туткун алмашканда гана бошотуп кетишет. Бирок туткундардын тизмесине аз-маз гана киши илинет".
Херсон райондук кеңешинин депутаты Роман Баклажов орус аскерлеринин колунда 54 күн туткунда отурган. Украинанын оккупацияланган аймактарында орус күчтөрү жергиликтүү бийлик өкүлдөрүн кармап, кыйнаган окуялар кадимки көрүнүшкө айланган.
Баклажов украиндерди кармап камаган камералар эч кимге жашыруун эмес экенин айтат.
"Кыйноо көрсөткөн камералар жертөлөлөрдө, менчик үйлөрдө - бардык жерде. Каховкадагы жана Жаңы Каховкадагы мектептердеги, полиция бөлүмдөрүндөгү андай жайларды элдин баары билет" - дейт бийлик өкүлү.
Украинанын бийлиги он миңдеген жаран дайынсыз экенин жарыялаган. Маалыматтарга караганда, алардын көбү орусиялык күчтөрдүн туткунунда отурат.
"Змина" деп аталган укук коргоо борборунун өкүлү Борис Петрунюк кийинки учурларда орус аскерлери кармалгандарды маалымат алуу үчүн эмес, Орусияга коркунуч туудурбайбы деп текшерип калганына токтолду:
"Эми алардын максаты - украиндердин иденттүүлүгү менен өз улутуна канчалык берилгендигин аныктоо. Андай адамдар Орусиянын оккупациясын кабыл алабы же жокпу, деги эле алар канчалык коркунуч туудурарын аныктоого бурулду".
Шерине