Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
1-Март, 2021 дүйшөмбү, Бишкек убактысы 01:27

БИЙЛИККЕ ЫҢКЫЛАПТЫ АЯГЫНА ЧЫГАРУУ ТАЛАПТАРЫ КОЮЛДУ


Азиза Турдуева, Бишкек 24-декабрда Бишкекте өткөн Кыргызстан элинин 6-курултайында март окуяларына саясий баа берилип, өлкөдөгү саясий, экономикалык кырдаал талкууланды. Курултайдын Резолюциясында мамлекеттик башкаруу системасын тандап алуу боюнча референдумду 26-февралда өткөрүү сунушталды. Ошондой эле 24-мартты элдик ыңкылаптын күнү катары майрам катары белгилөө, экс-президент Аскар Акаевди жана анын үй-бүлөсүн мыйзамсыз иштери үчүн жоопко тартуу, мурдагы бийлик учурунда иштеп, өлкөнү кризиске дуушар кылган чиновниктерди кызматтан алуу талап кылынды.

Курултай кабыл алган резолюцияда элдик ыңкылаптын максаттарына туура келген Конституция мамлекеттик тилде жазылып кабыл алынсын, президент Курманбек Бакиев кийинки жылдын 24-мартында бир жыл ичинде жасаган иштери тууралуу жана революциянын талаптарын жүзөгө ашыруу боюнча отчет берсин, экс-президент Аскар Акаев менен кошо иштеген чиновниктер кызматтарынан алынсын жана келечекте алар кызматтарга кабыл алынбасын деген сыяктуу 9 пункттан турган чечим кабыл алынды. Бул чечим эми президентке жана Жогорку Кеңешке жолдонот.

Жыйында адегенде «Асаба» партиясынын төрагасы, Жогорку Кеңештин депутаты Азимбек Бекназаров сөз сүйлөп, 24-марттагы окуяга саясий баа берүү маселесине, ыңкылаптан кийин жургүзүлгөн иштерге токтолду. Анын пикиринде, март ыңкылабынан кийин мамлекет башына келген азыркы бийлик элдин талаптарын аткарган жок:

- Эл бизден 24-марттан кийин чоң өзгөрүүлөрдү күткөн эле. Бирок аны биз аткара алган жокпуз. Муну биз мойнубузга алышыбыз керек. Революциядан кийин жаңылануу болгон жок, тездик менен боло турган реформалар жүргүзүлгөн жок. Элдин башкы талабы – анын турмушун жакшырта турган саясатты жүргүзүү болчу. Башка чоң деле талап койгон эмес.

Бекназаров президент Курманбек Бакиевге 24-мартты Кыргызстандагы элдик ыңкылаптын жеңген күнү катары өлкөдө жыл сайын белгиленсин деген сунуш жолдоно тургандыгын да маалымдады.

Курултайга катышкан айрым саясатчылар болсо 24-марттагы окуяны элдик ыңкылап деп айтууга негиз жок деген ойлорун да ортого салышты. Мисалга алсак, Жогорку Кеңештин мурдагы спикери Мукар Чолпонбаев «Азаттыкка» берген интервьюсунда 24-марттагы ыңкылап аягына чыкпай калгандыктан ага башкача аныктама бериш керек деди:

- 24-мартта ыңкылап болгон жок. Адегенде ыңкылап катары башталып, бирок аягында төңкөрүш менен бүтүп калды. Муну мамлекеттик төңкөрүш катары бааласа болот. Эч кандай өзгөрүүлөр болгон жок .

Мукар Чолпонбаевдин мындай пикирине «Кыргызстан» улуттук кыймылынын теңтөрагасы Болот Байкожоев да кошулду:

- Элдик ыңкылап болгон жок. Бир үй-бүлөнүн ордуна экинчи үй-бүлө келип отурду. Ошондуктан, мен муну ыңкылап деп атоого каршымын. Коорупция күчөп жатат. Бакиев убада кылган нерселерин аткарган жок.

Ал эми «Акыйкат жана прогресс» партиясынын жетекчилеринин бири Ишенбай Абдразаков 24-марттагы окуяга байланыштуу буларды айтты:

- 24-мартта төңкөрүш да болгон жок, ыңкылап да болгон жок. Болгону элдик кыймыл болду, анын натыйжасында, Акаев качып кеткендиктен бийлик алмашты. Бирок ыңкылапка таандык өзгөрүүлөр болгон жок.

Бирок жыйындын катышуучуларынын негизги бөлүгү 24-мартта элдик ыңкылап болду деген пикирди карманышаарын, болгону ыңкылап аягына чыга электигин билдиришти.

Жыйындын бир топ катышуучулары ыңкылаптан кийин жаңы бийликтин иш-аракеттерине карата сын-пикирлерин айтышты. Алар ошондой эле 24-марттан кийин өлкөдө укуктук талааны издебей, революциялык жол менен реформаларды ишке ашыруу керек эле деген ойлорун ортого салышты.

Депутат Азимбек Бекназаров да революциялык жолду эмес, укуктук талаанын алкагында иш жүргүзүүнү тандап алуу реформаларды кечеңдеткенин, коррупцияга каршы күрөшкө кеңири жол ачылбай калгандыгын белгиледи.

Ал эми президенттин алдындагы адам укуктары боюнча комиссиясынын төрагасы Турсунбек Акун болсо, марттан бери бийлик тарабынан эч нерсе жасалган жок деген пикирлер негизсиз деген оюн билдирди:

- Марттан кийин эч нерсе жасалган жок деп айткандарга мен кошула албайм. Анткени, бул мезгил ичи кыйын кырдаал, анын ичинде жер басып алуу, кендерди басып алуу, 17-июндагы окуялар, митинг, пикеттер болгондугуна карабастан, өлкөдөгү абалды калыбына келтирүү боюнча алгылыктуу иштер жүргүзүлдү. Эң башкысы - өлкөдө туруктуулук орнотулду. Бул чоң жетишкендик. Азыр айрымдар Бакиев бийликтен кетсин деп атышат. Эгерде Бакиев кетсе анархия башталат.

Курултайда Аксы элининин атынан сөз сүйлөгөн Жаныш Курбанов болсо Аксы эли президент Курманбек Бакиевдин кызматтан кетишин талап кылаарын маалымдады:

- Биз төмөнкү адамдардын кызматтан алынышын жана сот жообуна тартылышын президенттен талап кылабыз. Алар: Ч. Баекова, А. Жекшенкулов, А. Ногоев, М. Керимкулов, Д. Сарыгулов, А. Карыпкулов, М. Суталинов, Ч. Абышкаев, К. Конгантиев, К. Абдиев жана башкалар.

Курултай кабыл алган чечимге ылайык Таштемир Айтбаев, Курманбек Осмонов, Турсун Турдумамбетов, Чолпон Баекова сыяктуу 43 адам Акаевдин доорунда иштеп, Кыргызстанды ушундай кыйын абалга алып келгени үчүн азыркы кызматтарынан токтоосуз четтетилүүгө тийиш. Тизмеде Касымов, Акматалиев, Карыпкулов, Ногоев, Суталинов, Тойчубеков, Рустенбеков, Адам Закиров, Топоев, Шарипов, Айбалаев, Касиев, Жанузаков сыяктуу адамдар бар.

Курултайдын башкы бир талабы – Аскар Акаевдин үй-бүлөсү ээлик кылып алган мүлктөрдү мамлекетке кайтаруу, ал эми бул иштерге тиешеси бар мурдагы президент Акаев баштаган адамдарды сот жообуна тартуу болду.

XS
SM
MD
LG