Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
17-Июнь, 2021 бейшемби, Бишкек убактысы 02:49

Чек ара: Унжу-Булактагы абал турукташты


Чек ара кызматынын билдиришинче, тажик тарап Унжу-Булакта тактала элек жерге контейнер орното баштаган.

Улуттук коопсуздук комитетинин (УКМК) Чек ара кызматы саат 14кө карата Ош облусунун Чоң-Алай районундагы кыргыз-тажик чек арасынын Унжу-Булак аймагында абал туруктуу экенин билдирди.

Анда “Тийиштүү кызмат адамдары жеринде жана абалды жөнгө салуу боюнча чараларды көрүүдө. Чек ара кызматынын бөлүктөрү күчөтүлгөн тартипте кызмат өтөөдө”, - деп айтылат.

УКМКнын төрагасы Камчыбек Ташиев 4-июнда эртең менен Ош облусуна караштуу Чоң-Алай районуна чукул учуп кеткен. Мунун алдында Чек ара кызматы аталган райондогу кыргыз-тажик чек арасынын жанындагы Унжу-Булак тилкесинде абал чыңалып турганын билдирген.

Камчыбек Ташиев Унжу-Булак тилкеси тактала электигин жергиликтүү элге ырастады:

"Азыр мына Унжу-Булактагы 1100 гектар жер аныктала элек, тактала элек жер деп эсептелет. Бирок булар 1924-жылкы, 1989-жылкы карталар менен бул жер Тажикстанга тиешелүү деп келе жатышат. Биз ага бүгүнкү күнгө чейин макул болбой келе жатканбыз. "Бул жерлер тактала элек" деп айтып жатабыз. Биз такталган, өз жерибизге чек ара бекетин койгонбуз. Биздин бекет менен алардын чек ара бекетинин ортосу такталбаган тилке. Бирок булар акыркы убактарда такталбаган жерлерге кирип, өздөштүрүүгө аракет кылып жатышат. Бул жолу да ошондой болду. Булар кирип келди эле, биз да келдик".

Ташиев ушул тушта чек ара аймагына кетти, чогулган эл тарады.

Бул аралыкта УКМК төрагасын жандап бараткан тик учактардын бири жолдон кырсыктаганы белгилүү болду. Расмий маалыматка ылайык, тик учак Чоң-Алай районуна бараткан жолдо, Араван районунун Кичи-Алай айылында кырсыктап, күйүп кеткен. Ичиндеги 14 адамдын баары аман-эсен, төртөө жеңил жаракат алышты.

Ташиев менен кошо Чоң-Алайга Министрлер кабинетинин чек ара маселелери боюнча атайын өкүлү Назирбек Бөрүбаев жана Жер ресурстары боюнча мамлекеттик агенттиктин жетекчиси Абдулат Мырзаев барган.

Чек ара кызматынын билдиришинче, 4-июнда саат түнкү 3тө тажик аскерлери Унжу-Булакта тактала элек жерге контейнер орното баштаган жана Кыргызстандын аймагына 1000 метр ичкери кирип келген. Ошол жерде тажик аскерлери, автомашиналар жана жеңил брондолгон техника топтоло баштаганы байкалган.

Чоң-Алайдагы абал
please wait
Embed

No media source currently available

0:00 0:00:22 0:00

Соңку окуяга байланыштуу Кыргызстандын Тышкы иштер министрлиги (ТИМ) Тажикстандын Бишкектеги элчисин чакырып, нааразычылык нотасын тапшырды. Бул тууралуу министрликтин басма сөз кызматы билдирди.

ТИМ тараткан маалыматта эки өлкөнүн өкмөттөрүнүн буга чейинки келишимдерине карабастан, "чыңалууну жоюу боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү мүмкүнчүлүгүнөн качып, Тажикстан тарап чек ара өкүлдөрүнун кайрылуусуна жооп бербей жана байланышка чыкпай жаткандыгы" белгиленген.

Кыргыз тарап эки мамлекеттин чек арага чектеш райондорундагы кырдаалдын мындан ары күчөшүнө жол бербөө максатында тажик тараптан Унжу-Булак аймагында орнотулган контейнерлерди жана тартылган аскер күчтөрү менен аскерлештирилген техниканы алып кетүүсүн талап кылды.

Тажикстандын Улуттук коопсуздук комитетинин Чек ара кызматы кыргыз-тажик чек арасында түзүлгөн кырдаал тууралуу Кыргызстандын Улуттук коопсуздук комитетинин Чек ара кызматы тараткан маалыматка жооп берди. Бул тууралуу Тажикстандын “Ховар” сайты жазды.

Анда тажик чек арачылары Кыргызстан менен Тажикстандын өкмөттөр аралык комиссиясы макулдашкан чек ара тилкелерин кайтарып жатканы айтылат.

“Эки өлкөнүн өкмөттөр аралык комиссиясынын протоколуна ылайык чек арачылар макулдашылган чек ара тилкелеринде турат. Экинчи тарабындагы Карамык ашуусунда Кыргызстандын чек ара бекети тийиштүү инфраструктурасы менен жайгашкан. Бул эки өлкөнүн чек арасында делимитация жана демаркация иштери аяктаганга чейин мамлекеттик чек араны эки тараптуу кайтаруу принцибин камсыз кылат”, - деп жазылган маалыматта.

Тажикстандын Чек ара кызматынын маалыматына ылайык 986,7 км. түзгөн кыргыз-тажик чек арасынын 519,9 км. такталган. Тактала элек чек ара тилкесинин бири Шаты ашуусу. Аталган тилке боюнча эки тарап чек араны аныктоо жана өз сунуштарын берүү тууралуу сүйлөшкөн.

Тажик аскерлери Кыргызстандын ичине кирип келип, контейнер орнотконун жергиликтүү эл да маалымдашууда. Унжу-Булактан эки чакырым аралыкта жайгашкан Карамык айылынын тургуну Асылбектин "Азаттыкка" билдиргенине караганда, аймакка жай тургундар өткөрүлбөй жатат.

"Биздин ал жакта жайлоолорубуз, жайыттарыбыз бар. Жыл сайын ошол жакка жайлоого чыкчубуз. Быйыл Баткенде куралдуу жаңжал болгондон кийин, ал жакка чыкпай калдык. Өзүбүз деле кооптонуп жатабыз, чек ара кызматы да быйылча жайлоону алмаштырууну сунуштады. Тескей, Түз-Конуш деген жайлоолорго чыкчубуз. Анапияев куруп берген көпүрө менен барчу элек".

Карамыктын дагы бир тургуну тажиктер Унжу-Булакка вагон орнотуп алыптыр деген маалымат "WhatsApp" аркылуу тараганын ырастады. Анын айтымында, айылдыктар Карамыкка чек арадагы айыл катары атайын макам берилишин каалайт.

"Биз эң четте турабыз. Чек араны биздин эл кайтарып турат. Ошондуктан, Ташиев келсе айылга атайын макам берилүүсүн сураналы деп жатабыз".

Чоң-Алай районундагы Карамык айылында 600 чамалуу, ал эми коңшулаш Кара-Тейитте төрт миң чамалуу кожолук бар.

Өткөн айда Жогорку Кеңеште айрым депутаттар Чоң-Алайдагы кыргыз-тажик чек арасындагы абал тууралуу маселе көтөргөн. Эл өкүлү Аккулу Бердиев 1999-жылдагы Баткен согушу да Чоң-Алайда башталганын эске салып, азыр дагы кооптуу кырдаал жаралганын айтып, өкмөттүн маалымат беришин талап кылган.

“Чоң-Алайдагы кыргыз-тажик чек арасында Тажикстан тарап окоп казып жатат деп кооптонуп телефон чалышууда. Азыр Министрлер кабинетинин төрагасы Улукбек Мариповду, Чек ара кызматынын башчысын чакырып маалымат укпайлыбы”.

УКМК Аккулу Бердиевдин айткандарына жооп кайтарып, чек арадагы кырдаалды курчутуп жибере турган билдирүү жасагандан алыс болууга чакырган.

Өкмөттүн Ош облусундагы өкүлчүлүгү дагы Чоң-Алайдагы кырдаал боюнча маалымат тараткан. Анда эки өлкөнүн чек ара тозотторунун башчылары жолугуп, такталбаган аймакка эки тараптын тең аскерлери кирбей туруу жөнүндө макулдашуу болгонун билдирген.

Баткенде кыргыз-тажик чек арасындагы соңку куралдуу жаңжалда 36 кыргызстандык курман болду. Тажик тараптан 19 адам каза болгону расмий айтылды. Эки өлкө бул үчүн бирин бири айыптап, кылмыш иштерин козгошкон.

Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасы - 970 чакырым. Мунун 519 чакырымы такталган, калганы талаштуу бойдон турат.

Талаштуу аймактардын 13.6 чакырымы Ош облусунун Чоң-Алай районуна туш келет. Чек ара кызматынын маалыматына караганда, Чоң-Алай менен Тажикстандын Лахш (Жерге-Тал) аймагы чектешкен аймакта 1010 гектар такталбаган жайыт бар. Мындан тышкары Чоң-Алай айыл өкмөтүнө караштуу Алтын-Мазар деп аталган жер дагы талаштуу тилкелердин катарына кирет.

  • 16x9 Image

    Замира Кожобаева

    “Азаттыктын” Бишкектеги кабарчысы. 2011-жылы Мамлекеттик Ардак грамота менен сыйланган. Кыргыз улуттук университетинин филология факультетин аяктаган.

Facebook шеринеси

XS
SM
MD
LG