Грузия чатагына байланыштуу Орусия НАТО менен аскерий кызматташуусун токтотконун билдирди. Кыргызстан Москва үстөмдүк кылган Жамааттык коопсуздук келишими уюмунун мүчөсү жана Орусияны башкы стратегиялык өнөктөш катары карманып келет. Бирок ошол эле мезгилде Бишкектин АКШ баш болгон Батыш менен байланышы арбын жана ал байланыштардын аскерий багыттагы негизги бөлүгү - бул “Манастагы” аскерий база. Москванын Батыш менен мамилесинин начарлашы Кыргызстанга кандай таасир этет?
5-октябрда Кыргызстанда жергиликтүү кеңештерге, анын ичинде Бишкек шаардык кеңешке депутаттарды шайлоо болот. Бул саясий өнөктүккө саясий күчтөр кандай даярданууда? Оппозициялык партиялар бирдиктүү болуп бара алабы?
Өкмөт быйыл “Түндүк электро”, “Бишкек жылуулук тармактар” ишканасы жана Бишкек ТЭЦин сатыкка коюуга камданууда. Ал эми бул ишканалардын баасын аныктоо боюнча иштер аткарылып бүтө элек. Энергетикалык кризистин каары жакындап келаткан учурда өкмөттүн мындай планына каршы чыккандар да жок эмес.
Экономика жана энергетикадагы “эзилиш” Өткөн жума түштүк региондо сибирь жарасынын жайылышы, президенттин Москвага бир күндүк сапары, өкмөт мүчөлөрүнүн катышуусу менен региондордо жыйындардын өтүүсү жана эми уюшулуп жаткан “Бирдиктүү Кыргызстан” кыймылынын билдирүүсү менен коштолду.
16-июлда президент Курманбек Бакиев бир күндүк иш сапар менен Москвага барды. Кыргыз президентинин Россия президенти Дмитрий Медведев менен жолугушуп, эки тараптуу кызматташууларды тереңдетүү багытында сүйлөшүүлөр өткөрөөрү белгиленүүдө.
Өтүп бараткан жума Бишкек шаарынын мэри Данияр Үсөновдун күтүүсүз кызматтан алынышы, Жогорку Кеңештин төрагасы Айтибай Тагаев эки жылдан кийин боло турган президенттик шайлоого кам көрүүсү, Кумтөр боюнча кезектеги жаңы өкмөттүк комиссиянын түзүлүшү жана электр энергиясын пайдаланууга дагы чектөөлөр киргизилери маалымдалуусу менен коштолду.
Жогорку Кеңештин төрагасы Айтибай Тагаев 8-июлда Баткенде “Ак жол” партиясынын жыйынына катышып, баткендиктерди кезектеги президенттик шайлоодо азыркы президент Курманбек Бакиевди колдоого чакырды. Мыйзамга ылайык 2010-жылы боло турган президенттик шайлоо кампаниясын мынчалык эрте баштоо төраганын жеке демилгесиби, же атайын ойлонуштурулган нерсеби?
7-июлда Бишкек шаарынын мэри Данияр Үсөнов кызматтан алынды. Анын ордуна “Кыргыз темир жолу” мамлекеттик ишканасынын башчысы Нариман Түлеев дайындалды.Данияр Үсөнов жаңыдан түптөлө турган “Өнүктүрүү фондун” башкара турган болду. Бирок, шаар башчысы болуп сегиз ай иштеп-иштебеген Данияр Үсөновдун кызмат которуусунун сыры эмнеде? Адахан Мадумаровго жакындыгындабы, же коюлган милдетти дурустап аткара албагандыгындабы?
1-июлдан тарта бейрасмий түрдө саясатта танапис башталып, бардык күчтөр күзгү күрөшкө чейин тыныгууга чыгаары белгилүү. Бирок ага карабай өткөн жумада Кыргызстанда бир катар олуттуу саясий окуялар болду. Маселен, Конституциялык сот демократияны жактап, Бишкек шаардык кеңештин митинг, пикеттерди чектеген токтомун жокко чыгарды. Ошол эле мезгилде оппозициялык маанайдагы “Де-факто” гезитинин башкы редактору Чолпон Орозобековага расмий түрдө айып коюлду. АКШ “Манастагы” аскерий базасын кеңейтүү ниетин билдирсе, кыргыз өкмөтү азырынча ал боюнча сөз жок экенин ачыктады. Кумтөр боюнча табышмактуу соттошуулар уланды.
Президент экономикага байланыштуу үч буйрукка кол койду. Аларга ылайык Кыргызстанда “Агроазыктүлүк” корпорациясы, “Экономикалык өнүктүрүү” фонду түзүлөт. Ошондой эле банктардагы аманаттарды коргоо боюнча атайын агенттик түзүлөт. Азык-түлүккө баа көтөрүлүп, экономикалык өсүш басаңдап турган шартта бул органдар кандай маселелерди чечет?
Өтүп бараткан жума эл аралык финансы уюмдарынын Кыргызстанда мурдагы мезгилдегидей активдүүлүгүнүн байкалышы, оппозициянын тегерек стол жыйынга чогулуп, алдыдагы пландарын талкуулашы, “Де-факто” гезитинин айланасындагы чырга Жогорку Кеңештин комитетинин аралашуусу менен коштолду. Андан сырткары АКШнын дипломатына куйрук улай Бишкекке Жамааттык коопсуздук келиши уюмунун баш катчысы Николай Бордюжанын сапары, мурунку президент Аскар Акаевдин жан-жөкөрлөрү кирген “Бирдиктүү Кыргызстан” кыймылынын түзүлүшү да саясий турмуштагы олуттуу окуялардан болуп калды.
27-июнда Жогорку Кеңештин Билим берүү, илим, маданият жана маалымат саясаты боюнча комитети “Де-факто” гезитинин айланасында түзүлгөн кырдаалды талкуулап, газета саясий куугунтукка алынып жатканын белгиледи. Бишкек шаарынын прокурору Айбек Турганбаев маселеде саясий өң-түс жок экенин билдирди. Бирок ал депутаттардын көпчүлүгүн ынандыра алган жок.
26-июнда Жогорку Кеңеш 2008-жылдын бюджетине кошумча жана өзгөртүүлөр киргизди. Бул бюджеттин киреше жана чыгаша бөлүктөрүнүн өзгөрүшүнө байланыштуу жасалды. Мындан сырткары депутаттар кыргыз орфографиясына өзгөртүү киргизүү жөнүндө токтомду кабыл алды.
Өткөн жумада Жогорку Кеңеш жаңы “Салык” кодексин биринчи окууда кабыл алды. Эми ал экинчи окууда күзгү сессияда кабыл алынып, 2009-жылдан баштап ишке киргизилери белгиленүүдө. Жаңы “Салык” кодексинин артыкчылактары жана кемчиликтери эмнеде?
Өткөн жумада Кыргызстанда орчундуу саясий жана экономикалык окуялар Америка контитентиндеги өлкөлөргө байланыштуу болду. Бир жагынан Кумтөрдүн айланасында канадалыктар менен чатак ырбаса, экинчи жактан АКШнын Кыргызстандагы аскерий базасына байланыштуу айың сөздөр чыгып, аны АКШнын дипломаттары четке какты. Бишкекте болсо кымбаттчылыкка байланыштуу пенсионерлер --> http://www.azattyk.org/rubrics/society/ky/2008/06/5DE296DD-6B6F-4274-9579-69744DAC179A.asp быйылкы жылдагы алгачкы нааразылык акциясына чыкты.
Өтүп бараткан жума Кыргызстан үчүн кайгылуу болду. Бул жумада кыргыз калкы улуу уулу Чыңгыз Айтматовду акыркы сапарга узатты. Маркумдун сөөгү 14-июнда “Ата Бейитке” коюлду. “Апта жаңырыгы” берүүбүздө улуу жазуучуну акыркы сапарга узатуу жана замандаштарынын эскерүүлөрүно орун берилмекчи.
Бүгүн Кыргызстан улуу уулун акыркы сапарга узатат. Залкар жазуучу менен калктын коштошуусу эрте менен саат 9:00 башталып, 12:00ге чейин созулушу белгиленүүдө. Чыңгыз Айтматов менен коштошуу үчүн чет өлкөлөрдөн делегациялар келди. Кыргызстанда болсо 14-июнь президенттин жардыгы менен аза күтүү күнү деп жарыяланган.
14-июнда Кыргызстан эл жазуучусу Чыңгыз Айтматовду акыркы сапарга узатат. Улуу жазуучу менен коштошуу эрте мененки саат тогузда Токтогул Сатылганов атындагы мамлекеттик филармонияда башталып, ал саат 12:00 чейин созулат. Жума күнү болсо улуу жазуучунун “Аларчадагы” резиденциясында жакындарына көңүл айтуу расмиси болду. Тажыя болуп жаткан жерден кабарчыбыз Айданбек Акмат уулу баяндайт.
12-июнда Жогорку Кеңеш бул жумадагы алгачкы пленардык отурумуна чогулуп, аны улуу жазуучу Чыңгыз Айтматовду бир минута ордунан туруу менен эскерүүдөн баштады. Анда кийин депутаттар бир катар мыйзамдарды кабыл алды. Алардын арасында судьялардын статусу, балык кармоого убактылуу тыю салган мыйзам долбоорлору болду. Теманы Айданбек Акмат уулу улантат.
Борбор Азия регионундагы мамлекеттер региондун суу-энергетикалык ресурстарын биргелешип пайдалануу боюнча орток пикир таба албай келишет. Аны чечүү үчүн регионалдык суу-энергетикалык --> http://rfe.azattyk.org/rubrics/economics/ky/2008/05/9E1D6865-AFE8-45FA-A77C-2B63543137A6.asp консорциум уюштуруу сунушталган. Бирок алар ишке ашпай келатат. Кыргыз президенти бул маселе чечилбесе региондо кырдаал курчуп, катуу конфронтация пайда болуш ыктымалдыгын эскертти.
Дагы жүктөңүз
