FLY Dubai окуянын себептери азырынча белгисиз экенин айтып, чукул жыйынтык чыгарбоого чакырды.
Дубайдан Тель-Авив шаарына бараткан учак бир нече секунддун ичинде дээрлик 4,3 чакырым бийиктикти жоготуп, ылдый карай кулай баштаган. Кабинада жүргүнчүлөр кыйкырып, учкучтар отурган бөлүктө кармаш жүрүп жаткан. Израил бийлигинин маалыматына караганда, экинчи учкуч капитанды бычактап, учактын башкаруу системасын бузууга аракет кылган. Жүргүнчүлөр менен экипаж аны токтотуп, учак Сауд Арабиясына авариялык түрдө конду. Окуянын себептери азырынча иликтенип жатат.
Окуя 30-сентябрда FlyDubai авиакомпаниясынын Дубайдан Тель-Авивге бараткан FZ1073 каттамында болгон. Учакта 174 жүргүнчү бар эле. Израил бийлигинин маалыматына караганда, алардын басымдуу бөлүгү Израилдин жарандары болгон.
Жүргүнчүлөрдүн айтымында, алгач учак күтүүсүздөн катуу силкинип, андан кийин ылдый карай тез түшө баштаган.
Учактын кыймылын көзөмөлдөгөн маалыматтар анын 30 секундга жетпеген убакытта дээрлик 14 миң фут, башкача айтканда 4,3 чакырымдай бийиктикти жоготконун көрсөткөн.
Жүргүнчү Наама Бершадски ошол учурда көзүн жумуп, «өлөбүз» деп ойлогонун Рейтер агенттигине айтып берген.
Учкучтар кабинасында эмне болгон?
Израил бийлигинин версиясы боюнча, учактын экинчи учкучу капитанга бычак менен кол салган. Жарадар болгон капитан кабинанын эшигин ачууга жетишкен. Муну көргөн жүргүнчүлөр жардамга чуркап, экипаж мүчөлөрү менен бирге кабинага киришкен.
Жүргүнчү Янив Хаюндун айтымында, алар кабинага киргенде экинчи учкуч башкаруу жабдууларын бузууга аракет кылып жаткан.
"Кимдир бирөө кыйкырды. Бир аял "бычактады" деп кыйкырганда кол салуу болгонун түшүндүк. Ошол учурда учак катуу силкинип, ылдый карай кулай баштады", - деп айтып берген Хаюн.
Хаюн жана башка жүргүнчүлөр экинчи учкуч менен кармашып, аны кабинадан алып чыгышкан.
Хаюндун айтымында, ошол учурда учакты башкарган эч ким болгон эмес. Ал башкаруу штурвалын кармап, өзүнө тартып, учакты түздөөгө аракет кылган.
Ал муну буга чейин телевизордон көргөн авиакырсыктар тууралуу берүүдөн билгенин айткан. Андан соң учакта жүргүнчү катары бараткан FlyDubai авиакомпаниясынын дагы эки учкучу башкарууну колго алган.
Авиакомпания болсо учакты экипаж мүчөлөрү көзөмөлгө алып, коопсуз жерге кондурганын билдирди.
"Кайда конорубуз маанилүү эмес болчу"
Учак багытын өзгөртүп, Сауд Арабиясынын түндүк-батышындагы Табук аэропортуна жөнөгөн.
Хаюн жүргүнчүлөр учак Сауд Арабиясына конорун алдын ала билбегенин айтты.
"Бизге конор алдында гана Сауд Арабиясына баратканыбызды айтышты. Сауд Арабиясынабы, Анголагабы, бизге баары бир болчу. Жерге аман-эсен конуу гана маанилүү эле", - деген ал.
Учак Табук аэропортуна аман-эсен конду. Аэропорттун маалыматына караганда, эки учкуч тең жаракат алып, ооруканага жеткирилген.
Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху экинчи учкуч Сауд Арабиясында кармалганын жана суракка алынып жатканын билдирди.
Он сааттан ашык убакыт өткөн соң жүргүнчүлөр FLY Dubai авиакомпаниясынын башка учагы менен Тель-Авивге жеткирилген. Айрымдары окуяны "керемет" деп сыпаттап, аман калганына ишенүү кыйын болгонун айтышты.
Кол салуунун себеби белгисиз
Экинчи учкучтун мындай кадамга эмне себептен барганы азырынча белгисиз.
Израил бийлиги анын учакты атайылап кыйратууга аракет кылганын билдирүүдө. Бирок авиакомпания окуянын себептери аныктала электигин айтып, иликтөө аяктаганга чейин шашылыш жыйынтык чыгарбоого чакырды. Бириккен Араб Эмираттарынын жарандык авиация мекемеси учакта "коопсуздукка байланыштуу окуя болгонун жана ал көзөмөлгө алынганын" гана билдирди.
Израилдин расмий өкүлдөрүнүн бири Reuters агенттигине экинчи учкуч Оман жараны экенин билдирген. Оман тараптан азырынча расмий комментарий боло элек.
Окуядан кийин Израил өлкөгө учуп келген учактардын пилотторун текшерүүнү күчөтөрүн билдирди. Нетаньяхунун өкүлү Дорон Спилман Reuters агенттигине мындан ары Израилге учкан ар бир пилоттун ким экени алдын ала такталып, коопсуздук боюнча текшерүүдөн өтөрүн айтты.
БУУ окуяга реакция кылды
Бириккен Улуттар Уюмунун өкүлү Стефан Дюжаррик Дубайдан Тель-Авивге бараткан учактагы кырдаалга көз салып жатышканын айтып, "чоң трагедиянын алдын алууга мүмкүн болгонуна" ыраазы экенин билдирди.
Ал эми Нетаньяху жүргүнчүлөрдүн аракетин жогору баалап, алар "оор кырсыктын алдын алды" деп билдирди.
Жүргүнчүлөрдүн бири Асаф Ражуан болсо кабинага эмне үчүн чуркап киргенин түшүндүргөн:
"Мындай учурда ойлонуп отурбайсың. Кызыңдын, үй-бүлөңдүн өмүрүн сактап калуу үчүн жөн гана чуркайсың".
Эми Сауд Арабиясынын бийлиги кармалган экинчи учкучту суракка алып, окуянын себептерин иликтеп жатат. Fly Dubai да тергөө бүтмөйүнчө окуянын мотиви тууралуу божомол кылбоого чакырды.
Шерине