Линктер

жума, 21-сентябрь, 2018 Бишкек убактысы 04:51

Шайлоо-2017: "Кыргызтест": даярдык жана жыйынтык


Өкмөт башчы тил сынагынан өттү
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:05 0:00

Өкмөт башчы С.Жээнбеков тил сынагынан өттү. 4.7.2017.

Президенттикке талапкерлердин 20сы “Кыргызтест” системасы аркылуу сынак тапшырып, бирөөнөн башкасы ийгиликтүү өттү.

Кыргызстандагы президенттикке талапкерлер кадимки абитуриенттердей сынак тапшырып жатышат. Алардын максаты окууга өтүү эмес, президенттикке талапкер деген макам алуу.

Кезек учурдагы премьер-министр Сооронбай Жээнбековго да жетти. Ал 4-августта топ журналисттин курчоосунда кыргыз тилинен сынак берди. Жээнбеков “Кыргызтестке” көп деле даярданбаганын айтты. Бирок сынактан 94, 6 упай алды.

- Төрт тепкичтүү сынактан өттүм. Мындай экзамендерди студент кезде көп эле тапшырганбыз. Андан кийин турмуштун сынагынан өттүк. Бул сынакка деле жоопкерчиликтүү мамиле кылдым. Эне тилим болгону үчүн көп деле кыйналган жокмун.

Толкунданган талапкерлер...

Талапкерлерди сынактан өткөрүп жаткан “Кыргызтест” системасы төрт субтесттен турат. Алар: лексика-грамматика жана жазуу, угуп түшүнүү, окуп түшүнүү жана сүйлөө. Ушул күнгө чейин 56 талапкердин 20сы сынак тапшырып, Жунусов Русландан башкасынын баары ийгиликтүү өттү. Жунусовдун баллы 60ка жетпей калган.

Кыргыз эле талапкерлердин кыргыз тилинен сынак тапшырып, анын жыйынтыгына жаш баладай кубанып жатканы коомчулукта ар кандай талкууларга жем таштады.

Маселен, Темир Сариев “Кыргызтестке” катар тизилген улан-кыздардын коштоосунда шаан-шөкөт менен келип, коомчулуктун көңүлүн бурган. Ал сынактан 81,8 упай алган.

Адахан Мадумаров
Адахан Мадумаров

Азырынча Адахан Мадумаровдон көп упай алган талапкер боло элек. Ал 96,77 балл алган. Мамдумаров кыргыз тил сынагынан өткөнүн чоң жетишкендик санаган атаандаштарына түшүнбөйт.

- Кыргыздарга кыргыз тиинен сынак тапшыртуу бир жагынан кемчонтойлук. Экинчи жагынан бир эле президенттикке талапкерлерден эмес, министр, депутаттардан да экзамен алышыбыз керек. Антпесе мамлекеттик тил өнүкпөйт. Мен сынакка бир да секунд даярданган жокмун. Алты жыл мурда сынак тапшырганда түз эфирден көрсөтүшкөн. Бул жолу деле ошентишсе болмок. Анткени талапкердин кыргыз тилин кандай деңгээлде билерин жалпы эл көрүшү керек.

Мадумаров даярданбаганы менен башка талапкерлер сынак үчүн атайын мугалим да жалдаганга жетишкен. Дагы бир талапкер Өмүрбек Бабанов сынак үчүн эки-үч күн уктабай даярданган экен.

- Кыргыз болуп туруп кыргыз тилден сынак тапшырганда абдан толкунданат экенсиң. Орусча же англисче экзамен берсем мынчалык толкунданбасам керек эле. Эки-үч күн уктаган жокпуз, даярдык көрдүк.

Бабанов 93,5 упай алса, мурдагы акыйкатчы Турсунбек Акун 94,75 балл алган.

Сынактар эмнеге ачык өтпөйт?

Буга чейин талапкерлердин кыргыз тил сынагы түз эфир аркылуу жалпы элге көрсөтүлсө, бул жолу жабык өтүп жатат. Мындан улам жогорку упай алып жаткан талапкерлерден шек санагандар да жок эмес. “Биздин мурас” коомдук фондунун жетекчиси Чоробек Сааданбек мындай деди.

- “Кыргызтесттин” иштеп жатканы жакшы. Бирок сынактын түз эфирде көрсөтүлбөй жатканы шектенүүлөргө жол ачып жатат. Кимдин кандай ката кетиргенин жалпы эл көрсө жакшы болмок. Мисалы Бишкек мэри Албек Ибраимовдун каталарын баарыбыз көрбөдүк беле. Англис тилден TOEFL тапшырганда кийин оңдоо үчүн кандай ката кеткени көрсөтүлөт. “Кыргызтестте” да ошондой болуш керек болчу.

Анткен менен кыргыз тилден сынак алып жаткан эксперттик комиссиянын төрагасы Абдылдажан Акматалиев сынактар калыс өтүп жатат деп ишендирүүдө. Анын ырасташынча, сынактарга адам фактору аралашпайт, бардыгын компьютер чечет.

- Бул тестте адамдык фактордун таасир этиши мүмкүн эмес. Оозеки сөзүн баалоодо да эч кимге тарткан жокпуз. Ушуга чейин эч кимге 100 балл бериле элек. 80-90дун тегерегинде гана берилип жатат. Ошондуктан бирөөлөр кийлигишип жатат деген туура эмес.

Кыргыз тилинен сынак тапшыруу президенттике талапкерлерге коюлган негизги шарттардын бири. Кандидаттар 100 баллдык тесттен кеминде 60 упай алуусу шарт. Сынактан кулагандар шайлоого катыша албайт. Калган 36 талапкер БШКга катталган тизме боюнча сынак тапшырышы керек.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
  • 16x9 Image

    Уланбек Эгизбаев

    “Азаттыктын” Бишкектеги кабарчысы, “Ыңгайсыз суроолор” телепрограммасы үчүн иликтөөлөрдү жасайт. 2013-жылы Кыргыз-түрк “Манас” университетинин коммуникация факультетин, 2015-жылы БГУнун саясат таануу багыты боюнча магистратураны аяктаган. 2016-жылы дүйнөлүк Webby Awards (Интернет-Оскар) сыйлыгын алган.

Сиздин пикир

пикирлерди көрсөт

Сунуш кылынган арга.

XS
SM
MD
LG