"Азаттыктын" Бишкектеги журналисти.
Жаштар таштандылар менен күрөшүүнүн жаңы жолун ойлоп табышууда. Алар ыргытыла турган буюм-тайымдарга экинчи өмүр берүүнү үйрөнүп, шаарды таза кармоого чакырык ташташты.
Коомдук ишмер, мурдагы Мамлекеттик катчы Дастан Сарыгулов Ынтымак курултайын кыргыздан тарыхын, салтын, наркын билбегендер ойлоп таап, уюштуруп жатат деп сынга алууда. Анын көз карашында бул курултай Конституцияда каралган эмес, ошол себептүү анын чечимдеринин баары мыйзамсыз болуп саналат.
Кыргызстанда көпчүлүк ата-энелер баласын окутуу үчүн мектепти эмес, медреселерди тандоодо. Мындай шартта алдыда сабатсыз муун көбөйөт деген коркунуч бар деген оюн Мамлекеттик дин комиссиясынын жетекчиси Каныбек Осмоналиев “Азаттыкка” берген маегинде билдирген.
Кыргызстанда 23-мартта өтө турган Ынтымак курултайына делегаттарды тандоо иштери жүрүп жатат. Курултайды уюштуруу комитетинин өкүлдөрү бул иштерге бийликтин аралашуусу мүмкүн эместигин айтышууда. Ал арада айрым серепчилер делегаттарды тандоо жашыруун тизме менен жүрүп жатканын айтып жатышат.
Кыргызстан жаштарын ойлондурган маселе - жумушсуздук жана кирешелүү жумуш табуу болуп эсептелет. Мындай жыйынтык Кыргызстан жаштарына арналган адам өнүгүшү боюнча Улуттук баяндамада айтылгандыгын Бириккен Улуттар уюмунун өнүктүрүү программасынын Кыргызстандагы туруктуу өкүлү Нил Уолкер “Азаттык” менен болгон маегинде билдирди.
Бурятияда жети кишини атып кетти деп шектелген беш адам кармалды. Киши колдуу мерт болгондордун экөө Орусиянын жарандыгын алган кыргыз жигиттери экени аныкталган. Бул тууралуу Кыргызстандын Орусиядагы элчиси Раимкул Аттокуров маалымдады.
29-январда Бишкек мэри Нариман Түлеев Акыйкатчы аппаратынын кызматкерлери менен жолугушту. Анда бишкектиктердин экономикалык-социалдык жана маданий укуктарын коргоо боюнча маселелер көтөрүлдү.
Адистер сыналгыдан көрсөтүлгөн түрдүү коркунучтуу тасма, же маанисиз баш аламан мультфильмдер, компьютердик оюндар өспүрүмдөрдүн ден соолугуна терс таасирин тийгизип жатканын айтышууда. Соңку мезгилде балдар арасындагы ашкере салмак, аутизм, көздүн көрүүсүнүн начарлоосу, рак жана диабет ооруларынын, жыныстык жактан эрте жетилүү көп кездешип жатышына бир гана ушул сыналгынын таасири тийип жатканын эл аралык окумуштуулар да иликтеп чыгышкан.
Мындан ары жумушсуздар паспорттогу каттоосуна карап эмес, акыркы убакта жашаган жерине карап жумушка орношо алышат. Мындан сырткары жумушсуз макамына ээ болуп, жөлөк пул алгандар жоюлат. Бул учурда каралып жаткан “Жумуштуулук жөнүндө” мыйзам долбооруна киргизилген. Ал эми ушул убакта жумушсуз жүргөн жарандар мамлекет аларга дегеле кам көргөн эместигин айтышууда.
2009-жылдын аягында жаштар арасында жарыяланган “Ы” мууну фото сынагынын жеңүүчүлөрү аныкталды. Сынак - “жаштар жаштардын көзү менен” деген максат, идеяны көздөгөн. Иш-чаранын уюштуруучулар жана калыстар тобу бул максат ишке ашкандыгын белгилеп жатышат.
Мындан жыйырма жыл мурда жаштар, студенттер коммунисттик режимге каршы чыгып, марш өткөрүшкөн. Кыргызстандын эгемен өлкө болушуна ошол кездеги студенттердин да салымы зор экени айтылып келет. Серепчилер азыркы студенттерде жыйырма жыл мурдагыдай дарамет да, эрк да жок экенин айтып келишет.
Жалал-Абаддын Чек айылында өзбек чек арачыларынан огунан жарадар болгон кыргыз жоокери сегиз күн делгенде араң Кыргызстанга кайтарылды. Соңку мезгилде өлкөнүн түштүк чек арасындагы мындай чыр-чатактуу окуялардан улам серепчилер Кыргызстан үчүн чек ара маселеси дале кооптуу бойдон калып жатканын белгилеп келишет.
Соңку учурларда Кыргызстанда көпчүлүк ата-энелер баласын окутуу үчүн мектепти эмес, медреселерди тандоодо. Ушундай оюн билдиришкен диний адистер мындай көрүнүшкө мамлекет көзөмөл жүргүзбөсө, алдыда сабатсыз муун көбөйөт деп коңгуроо кагышууда.
Кыргызстандын алдыңкы жылдарга карата сейсмикалык божомолдору кандай? Жер силкинген маалда эмнеге көңүл буруу керек? Бул багытта “Азаттыктын” суроолоруна Улуттук илимдер академиясынын Сейсмология институтунун жетекчиси Канат Абдракматов жооп берди.
Бир кездерде “жашыл шаар” деп суктанып келген Бишкек дүйнөдөгү эң кир шаарлардын катарына кошулду. Мындай иликтөөнү эл аралык “Нью-Йорк Сити Партнершип Консалтинг” компаниясы жүргүзгөн. Бишкек мэриясы мындай жыйынтык менен макул эмес.
13-январда Жогорку Кеңештин “Ак-Жол” фракциясы “Манас” эпосунун ЮНЕСКОнун оозеки рухий мурастар тизмесине Кытайдын атынан киргизилгендигин кайрадан карады. Депутаттар көлөмү жагынан дүйнөдө биринчи орунда турган бул оозеки чыгарманы кыргыздыкы болгонун далилдөө маселесин көтөрүштү.
2010-жылдын 5-январында Орусиянын Владивосток шаарында кыргызстандык жаран киши колдуу болду. Ал эми анын жанындагы өзбек улутундагы жаран качып кетип жан сактаган. Маалыматтарга караганда, кылмышка шектүү делген 19 жаштагы жигит кармалып, учурда тергөө иштери жүрүп жатат.
2009-жыл саламаттыкты сактоо тармагы үчүн оңой жылдардан болгон жок. Дал ушул жылы төрөттөн каза болгон аялдардын саны арбып, элди дүрбөлөңгө салган чочко ылаңы катталды. Мындан сырткары адистер 2009-жылы жаштар арасында жугуштуу оорулардын күчөгөнүн, ВИЧ/СПИДге кабылган адамдардын саны өскөнүн белгилеп жатышат.
Өтүп бараткан жылы газ маселеси Кыргызстандын талылуу көйгөйлөрүнүн бири болду. Өзбектер карыз көбөйдү деп “көгүлтүр отунду” бууп салып, кыргыздар жакшы эле түйшүк тартты. Эми да минтип эки тараптуу сүйлөшүүлөр толук ачыкталбай, кошуналар газды канча баада сатаары бүдөмүк бойдон калууда.
Кыргызстанда адам укуктары жаатында абал 2009-жылы начарлады. Укук коргоочулар оппозиция лидерлеринин камалышы, соттолушу, бир катар журналисттердин сабалышына жана киши колдуу болушуна байланыштуу ушундай баа берүүдө.
Дагы жүктөңүз
