Ак-Сайда жаштар аз, көпчүлүгү жумушсуздуктун айынан башка жактарга иш издеп кетишкен.
Кыргызстандын ИИМи быйылкы 10 айда өлкөдө 41 чек ара жаңжалы катталганын, анын көпчүлүгү кыргыз-тажик чек арасында болгонун кабарлады. 27-апрелде Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жерде жайгашкан Ак-Сай айылында болгон чыр алардын эң ириси болуп калды. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштак.
Айылдын тургундары Баткен облусунун калган бөлүгү менен байланышуу үчүн Кожоало деген тажик айылын аралап өтүшү керек. Ошондуктан алар айылды кечип өтпөй, аны айланып өтүш үчүн Ак-Сай – Тамдык жолун апрелде кура башташкан. Эгер ал жол курулса, Тажикстандын Исфара шаарын Кыргызстандагы Ворух эксклавы менен азыркыдай бир жол байланыштырбай калмак жана Ворухка баруу тажик жарандары үчүн кыйын болуп калмак.
Бул, албетте, коңшуларга жаккан жок. Алар 27-апрель күнү жолдун курулушуна киришкен аксайлыктарга кол салып, машинелерин ташбараңга алышты. Эки жактан тең жолдор жабылып, ташбараңдан бир топ киши жаракат алган. Тажикстандыктар жолдун курулушуна каршылыгын аймакта эки өлкөнүн чек арасы так аныктала электиги менен түшүндүрүшкөн.
Ал күнкү окуялардан Ак-Сайдын тургундары катуу коркуп калышкан экен. Чочулоо балдардан тарта аксакалдарга чейин сезилип тургансыйт.
Мен бул айылдагы эң чоң жаңжалдардын бири катталгандан жарым жылдан кийин “кырдаал өзгөрдү бекен” деген таризде Ак-Сайга жол алдым. Мага абал жөнүндө данисте маалымат алыш үчүн Бириккен улуттар уюмунун Тынчтык жана Өнүгүү программасынын ыктыярчысы Таалай Ибраимов, учурда Бишкекте окуп жаткан аксайлык студент Дастанбек Надыров жана айылдын тургундары жардамдашат.
Фотобаян: Чек арадагы Ак-Сай айылы
Кооптонуудан арылбаган аксайлыктар
1/14Ак-Сайга Тажикстандын Кожоало айылындагы мына ушул жол менен гана барууга мүмкүн.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
3/14Апрелде тажикстандыктар менен жаңжалдын баары ушул Ак-Сай - Тамдык жолунун курулушунун айынан чыккан эле. Айылдыктар дале ал жолдун курулушу зарыл дешет.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
4/14Айыл өзү баштан аяк эки-үч чакырымдан ашпаган негизги жолдон гана турат.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
5/14Күздүн бул күнү айылдыктар көпчүлүгү талаа иштери менен жүргөнүнөнбү, айтор, көчөдө көп деле адамды жолуктурбадык.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
6/14Бир аз өйдө көтөрүлүп, Ворухка жакын барганда жолго шалысын жайып, күрүч алып жаткан дыйкандарды көрдүк.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
8/14Бул сүрөттү айылдын тургуну, азыр Бишкекте окуган студент Дастанбек Надыров апрелдеги чатак учурунда тарткан. Бийлик өкүлдөрү али келе элек. Айылга кетчү жол жабык турган учуру. Алдыда Ворухту тажик аскерлери, бери жакта Ак-Сайды кыргыз аскерлери коруп турушат. 28-апрель, 2013.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
9/14Жазындагы ал конфликттен кыргызстандык бир нече киши жаракат алган, машинелер талкаланган. Кийинчерээк тажик бийликтери компенсация төлөп, Согди облусунун бийлиги кыргызстандыктардан кечирим сураганы белгилүү. 28-апрель, 2013
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
10/14Апрелдеги окуялардан бери жарым жыл өтсө да, айыл тургундары азырга чейин Баткенге тажик айылы аркылуу барып-келиш кыйын экенин, түнкүсүн алардын машинелери ташбараңга алынаарын айтышат. 4-октябрь, 2013.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
11/14Сууга бараткан апа - беш перзенттин энеси. Төрт кызын тең турмушка чыгарып, азыр Орусиядагы уулу жиберген акчага жашайт. "Бизге жардам бере аласыңарбы? Колуңардан эмне келет?", - деп сурайт. Мен ага эмне деп жооп беришти билбей турдум... 4-октябрь, 2013.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
12/14Таалайбек Ибраимов мурда айыл өкмөтү да болгон. Азыр болсо БУУнун Өнүктүрүү программасынын ыктыярчысы катары конфликттердин алдын алууга жардам берет. "Маселени эч качан элдин өзүнө таштабаш керек, бийликтер сүйлөшүшү абзел", - дейт ал. 4-октябрь, 2013.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
13/14Ал арада биз Ак-Сайдын бүткөн жерине, Тажикстандын Ворух анклавына келип калдык.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
14/14Кеч кирип бараткан, Ак-Сайдын элден бошоп калган көчөлөрү артыбызда калды, 4-октябрь, 2013.
Баткенде Тажикстандын Ворух анклавына туташ жердеги Ак-Сай айылында чыккан жаңжал учурунда эки күн бою жол жабык турган, бир нече адам жаракат алып, машинелер талкаланган. Ак-Сай - эки тарабынан тоо, башка эки жагынан Тажикстандын айылдары менен курчалган кичинекей кыштакча. Калкы эки миңге жетпеген айылдын эли бүгүн да коркуу сезими менен жашайт.
"Азаттыктын" казак кызматынын директору. 2007-жылга чейин "Азаттыктын" Москвадагы кабарчысы, 2009-жылга чейин Бишкекте “Азаттык плюс” жаштар программасынын редактору болуп иштеген. 2004-жылы Москва мамлекеттик университетинин журналистика факультетин аяктаган.
