"Азаттыктын" Прагадагы кеңсесинин кызматкери. Кыргыз улуттук университетинин чет тилдер факультетин аяктаган.
Кезектеги диний уктуруубуздан Италиядагы мусулмандар жөнүндө сөз кылмакчыбыз. Жакында Аквила провинциясынын соту Навелли шаарчасындагы башталгыч мектептердин биринде исапарастардын көрнөк бурканынын илинип турушуна нааразы болгон мусулман бир кишинин арызын карап, аны канааттандырды. Италияда көптөгөн талаш-тартыштарды жараткан бул чечим эми кассациялык сотто каралууга тийиш.
Бүгүн Палестин автономиясынын парламенти жаңы кабинеттин курамы боюнча добуш берип, аны бекитти. Парламенттин сессиясында чыгып сүйлөгөн премьер-министр Ахмед Корейи Израиль менен тынчтык сүйлөшүүлөрүн улантууга даяр экенин айтып, “Жол картасы” планынын негизинде тынчтык келишимин иштеп чыгуу үчүн эл аралык конференция өткөрүү демилгесин көтөрдү.
Грузияда бийлик менен оппозициянын тирешүүсү уланып жатат. Жекшемби күнкү сүйлөшүүлөрдө тараптар бир мунасага келе алышкан жок. Өлкөнүн коргоо министри “кырдаал контролдон чыкты” деп билдирди. Борбордук шайлоо комиссиясы болсо нааразылыктын себеби болгон парламенттик шайлоонун толук жыйынтыктарын чыгара элек.
“ЮКОС” компаниясына байланыштуу чуулган президент Путин бийликке келгенден бери Россиядагы эң олуттуу саясий кризиске алып келди дешет айрым байкоочулар. Эмки айга белгиленген парламенттик шайлоонунун жакындап келатканын эске алсак, өлкөгө агылгалап байкоо жүргүзгөн саясатчылар менен аналитиктердин “ЮКОС” ишине болгон кызыгуусун түшүнсө болот. Айнура Жекше кызы теманы улантат.
Евросоюздун конституциясына байланышкан талаштуу маселелер башынан эле арбын экени белгилүү. Жакында аларга дагы бир кычыктуу жагдай кошулду. Атап айтканда, Польша биримдиктин декабрдагы саммитинде бирдиктүү конституциянын долбооруна каршы чыгаарын туюндурган ишаара берди.
Шаршембиде Шри-Ланканын президенти Чандрика Кумаратунганын буйругу менен өлкөдө чукул кырдаал абалы жарыяланды. Эми президентке чексиз бийлик, анын ичинде парламентти таркатуу, маалымат каражаттарын цензуралоо жана башка ушул өңдүү укук берилди. Бул кадам тамил козголоңчулары маселесинен улам мамлекет башчысы менен премьер-министр ортосунда келип чыккан тирешүүнү ого бетер курчутту.
Грузияда парламенттик шайлоонун алдын ала жыйынтыктары белгилүү болду. Алгачкы көрсөткүчтөргө караганда, өкмөтчүл партиялардын блогу алдыда баратат. Бул элдин пикирин сурап билүүлөрдүн жыйынтыктарына карама-каршы келүүдө. Оппозиция өкүлдөрү болсо өкмөт шайлоонун жыйынтыктарын өз пайдасына бурмалады деген нааразылыгын билдирүүдө.
АКШ президенти Жорж Буш Ирактагы негизги салгылашуулар аяктады деп жар салганына 1-ноябрда туура жарым жыл болду. Бул күнгө карата курман болгон америкалык аскерлердин саны 120дан ашты. Жешемби күнү баш калаа Багдаддан алыс эмес жерде америкалык вертолет атып түшүрүлдү. Андан кеминде 15 жоокер набыт кетти, дагы 20 чактайы жаракат алды. Жоготууларга карабай АКШ армиясы Иракты мөөнөтүнөн мурун таштап кетпей турганын Буш жарыя кылды. Ал эми Багдадда бул апта соңун оккупациялык күчтөргө “каршылык көрсөтүү күнү” деп белгилөөгө үндөгөн баракчалар пайда болгону маалымдалууда.
Ирактагы терракттар үчүн Хусейндин БААС партиясынын калдыктары жооп туубу же сырттан келген күчтөр жоопкерби? Өлкөдөгү америкалык жана башка чет өлкөлүк аскерлерге, эл аралык уюмдарга каршы кол салуулар күч алган сайын, бул соболго бир беткей жооп берүү оңой эмес болуп калды.
2-ноябрда Грузияда парламенттик шайлоо өтөт. Көпчүлүк байкоочулар бул шайлоону президенттик ат салышуунун алдындагы көнүгүү катары баалап жатышат. Акыркы сурамжылоолор көрсөткөндөй, азыркы президент Шеварднадзенин бийлигин колдогондор аз. Оппозиция жетекчилик шайлоонун жыйынтыктарын бурмалоого аракет кылат деп азыртадан эле айтууда.
Израилдин маалымат каражаттарынын кабарлашынча, жекшембинин таңында Газа тилкесиндеги салгылашууда палестиналык бир куралчан киши атып өлтүрүлдү. Дагы бир нече жоочу жөөт конуштарына кирүү аракеттери учурунда жарадар болушту. Иерусалимде болсо Шарондун саясатына каршы демонстрация болуп өттү. Анын аралыгында Сирия өкмөтү Израил дагы бир ирет өлкөнүн аймагына сокку урчу болсо, тийиштүү жооп кайтараарын билдирди.
Британияда окууну каалаган чет өлкөлүк студенттердин саны улам көбөйүп баратат. Өлкөнүн билим берүү департаментинин маалыматына ылайык, алардын арасында мусулман дүйнөсүнүн өкүлдөрү басымдуулук кылат. Көпчүлүк бул көрүнүш - АКШнын виза берүү саясатынын натыйжасы дешүүдө.
Диний турмушка арналган кезектеги берүүбүздөн Марокконун үй-бүлө кодексиндеги өзгөрүүлөр жөнүндө сөз кылмакчыбыз. Эскичил көз-караштагы динчилдер менен прогрессивдүү күчтөрдүн тирешүүсүнүн натыйжасында эми марокколук аялдарга чыныгы боштондук алып келе турган реформалар жүргүзүлө баштайт.
Швейцарияда жекшемби күнкү парламенттик шайлоодо улутчул Элдик партия ири жеңишке жетишти. Эми улутчулдар өкмөттө өздөрүнө кошумча орун талап кылышууда. Муну менен, байкоочулардын пикиринде, Швейцарияны башкарууда дээрлик 40 жылдан бери иштеп келаткан “сыйкырдуу формулага” залака тийиши мүмкүн.
Бейшемби күнү БУУнун Коопсуздук Кеңешинде Ирак боюнча жаңы резолюция колго салынды. Добуш берүү Вашингтондун дипломатиялык жеңиши менен аяктады. АКШнын негизги оппоненттери болсо резолюцияны согуштан кийинки көйгөйлөрдү чечүүдө бир консенсуска келүү максатында колдошконун белгилешти. “Бул чечим - эми Франция, Германия жана Россия сөзсүз түрдө өз аскерлерин Иракка жиберет дегенге жатпайт”, - деп билдиришти үч өлкөнүн элчилери.
Малайзиянын Путражайа шаарында Ислам Конференциясы Уюмунун тышкы иштер министрлеринин жыйыны уланып жатат. Мусулман мамлекет башчыларынын саммиттин утурлай өтүп жаткан жыйындын катышуучулары Жакынкы Чыгыштагы кырдаал боюнча бир пикирге келишсе, Ирак маселесинде бир топ карама-каршы көз-караштар айтылууда. Уюмдун жалпы катчысы ачылыш сөзүндө 11-сентябр чабуулдарынан кийин Ислам дүйнөсү бир топ кыйынчылыктарга дуушар болуп жатканын да белгиледи.
Ушу тапта дүйнө жүзүндө өспүрүмдөрдүн саны мурда болуп көрбөгөндөй деңгээлге жеткенин БУУнун Калк фонду 8-октябрда Прагада жарыялаган докладда айтылат. Өзгөчө жакыр, өнүгүү жолундагы өлкөлөрдөгү өспүрүмдөрдүн абалы өтө кыйын экени баса белгиленет. Соңку кезде 12-13 жаштагы бойго жетелек кыздарды күчкө салып, күйөөгө берүү учурлары көбөйдү. БУУнун кору өспүрүмдөрдүн маселелерин чечүү жаш муундун гана эмес, жалпы коомдун кызыкчылыгында экенин белгилейт.
Шейшембиде АКШнын эң көп калктуу штаты - Калифорниянын губернатору болуп атактуу киноактер Арнолд Шварцнеггер шайланды. Адаттан тышкаркы шайлоодо штаттын тургундары азыркы губернатор Грэй Дэвистин кызматынан мөөнөтүнөн мурда кетиши үчүн добуш беришти. Көпчүлүк эл Америкадагы саясий тенденциялар дал ошол Калифорнияда башталат деген пикирде.
Ооган президенти Хамид Карзай мамлекет башчылыгына кайрадан шайланууну көздөөрүн билдирди. Шайлоо өлкөнүн кабыл алына турган жаңы конституциясынын негизинде эмки жылдын июнь айында өткөрүлүүгө тийиш. Талибан режиминин кулатылганына 2 жылдын жүзү болсо да, өлкөдө көптөгөн проблемалар чечиле элек. Дүйшөмбүдө эл аралык Эмнести Интернешнл уюму болсо ооган аялдарынын укуктары сакталбайт деген мазмундагы докладын жарыялады.
Ишемби күнү Хайфа шаарында жан кечтинин жардыруусунан 19 киши набыт болду. Израиль армиясы ага жооп катары эртеси Газа тилкесинде аскерий рейд өткөрдү. Бул терракт Жакынкы Чыгыштагы ансыз да курч абалды татаалдаштырып, байкоочулардын айтымында, Палестин лидери Ясир Арафатка каршы Израиль өкмөтүнүн аракеттерин күч алдырышы мүмкүн.
Дагы жүктөңүз
