Амирбек Азам уулу

Сентябрь 01, 2004

ФРАНЦИЯДА ХИДЖАПТАН ЧЫККАН ЧАТАК УЛАНУУДА

Француз өкмөтүнүн коомдук мектептерде хиджабды жана башка көзгө көрүнөө диний символдорду тыйуу боюнча мыйзамынан чыккан чатак жаңы нукта өнүгүүдө. Иракта эки француз журналисттин уурдаган барымтачылар 30-августтан кечикпей талаштуу мыйзам жокко чыгарылбаса, журналисттер тындым кылынат деп эскертишти. Барымтачылардын аракетин француз коомчулугу, анын ичинде өлкөнүн мусулман жамааты да сындады. Француз бийликтери 1-сентябрь - жаңы окуу жылынын башталышына береги мыйзам токтотулбасын билдирүүдө.

Август 31, 2004

НЬЮ-ЙОРКТО ЖОРЖ БУШКА КАРШЫ ИРИ ДЕМОНСТРАЦИЯ ӨТТҮ

Жекшемби күнү Нью-Йоркто президент Жорж Буштун саясатына нааразы 10 миңдеген адамдар катышкан демонстрация өттү. Жүрүштүн уюштуруучуларынын ырасташынча, Республикалык партиянын улуттук курултайы башталардан бир күн мурда өткөн саясый акцияга жарым миллионго чукул адам катышты. Бийликтер шаардын борборундагы Мэдисон сквер гаден аянты аркылуу 5 саат бою агылып, баш-аягы үч чакырымга созулган демонстарцияга 120 миңден ашуун киши чыкты деп чамалоодо.

Август 29, 2004

МАРГАРЕТ ТЕТЧЭРДИН УУЛУ МАМЛЕКЕТТИК ТӨҢКӨРҮШКӨ КАТЫШТЫ ДЕП ШЕКТЕЛҮҮДӨ

Британиянын мурдакы премьер-министри Маргарет Тэтчердин уулу Марк Тэтчер Экваториалдык Гвинеянын президентине каршы төңкөрүшкө катыштыгы бар деп шектелүүдө. Өткөн шаршемби күнү Түштүк Африкада камакка алынган Марк Тэтчер 2 миллион рэнд же 248 миң еврого барабар күрөө акча төлөп, азыр Кейп Таундагы вилла-үйүндө. Кутумдун максаты Африканын мунайга бай өлкөсүндөгү бийликти жеңил башкарылчу адамга алып берүү болгон деген божомолдор айтылууда.

Август 27, 2004

“ХИЗБ УТ- ТАХРИРДИН” БОРБОР АЗИЯДАГЫ КАТААЛ ЖОЛУ

1950-жылдары Жакынкы Чыгышта негизделген “Хизб ут-Тахрир ал-Ислами” партиясынын Борбор Азияда пайда болгонуна 10 жылдан ашты. Уюмдун саясый максаты мусулман дүйнөсүндөгү азыркы өкмөттөрдүн ордуна ислам халифатын куруу. “Хизб ут-Тахрир” өз мүдөөсүнө зордук-зомбулуксуз тынчтык жолу менен жетүүнү көздөгөнү менен, Борбор Азия бийликтери анын мүчөлөрүн куугунтуктап, өзүн мыйзамсыз деп жарыялаган.

Август 27, 2004

КЫТАЙДЫН “КЫЛЫМ БОРОСУНА” ЖЕТЕРЛИК КАРАЖАТЫ БАРБЫ?

Казакстан эл аралык базарга чыкчу жолдорун дагы кеңейтмек болду. Кытайдын өкмөттүк “Чайна дейли” гезити шаршемби 25-август күнү маалымдаганга караганда, Казакстан менен Кытай 4 миң чакырымдык газ боросун куралы деп макулдашты. Жаңы газ долбоорунун келечеги кандай? Борого жетерлик газ Кытайда же Казакстанда барбы?

Август 26, 2004

УЛУУ АЯТОЛЛА АС-СИСТАНИ ИМАМ АЛИНИН САГАНАСЫН САКТАП КАЛАБЫ?

Ирактык шииттердин кадыр-барктуу уламасы, Аятолла Али ас-Систани башындагы анын миңдеген жактоочулары Нажаф шаарына келди. Улуу Аятолла АКШлык аскерлердин жетегиндеги күчтөр менен радикалдуу шиит диниятчысы Моктада ас-Садрга ишенимдүү согушчандардын үч жумадан бери Нажаф шаарында жүрүп жаткан согушун токтотуу планын жарыялайт деп күтүлүүдө. Бүгүн эле Куфа шаарындагы жаамы мечитине чогулган элге жана шиит жүрүшчүлөрүнө каршы жасалган эки чабуулдан бери дегенде 74 киши набыт болду.

Август 26, 2004

АС-САДРДЫН АСКЕРЛЕРИ ИМАМ АЛИНИН САГАНАСЫНА ЖАШЫНУУДА

Нажаф шаарындагы имам Алинин саганасы үчүн болгон салгылашуунун чечүүчү сааты чукул турганда, ирактык шииттердин көрүнүктүү диниятчысы, Улуу Аятолла Али ас-Систани мекенине шашылыш кайтып келди. Атактуу улама үч жумадан бери Лондондо дарыланып жаткан. Соңку маалыматтарга караганда, ирактык аскерлер жандаган АКШлык күчтөр түнкү айкаштан кийин шииттердин ыйык жайына чукулдап калышты. Ас-Систанинин тарапкерлери жана АКШлык аскерий жетекчилик күткөндөй, радикалдуу шиит диниятчысы Муктада ас-Садрга ишенимдүү күчтөр имам Алинин күмбөзүн урушсуз таштап кетеби?

Август 25, 2004

ИРАН ИЗРАИЛГЕ АЙБАТ ЖАСАДЫ

Иран менен Израилдин ортосундагы “айбат көрсөтүү оюну” дүйшөмбү күнү кайра уланды. Топту бул ирет Израил жакка Ирандын тышкы иштер министри Камал Харази тепти. Ирандын атомдук куралды жасоо программасы жок экенин баса белгилөө менен непада Израил анын атомдук ишканаларына чабуул жасаса, Тегеран тийиштүү жообун кайтарат деп эскертти Харази. Иран өзөктүк куралын тымызын өнүктүрүүдө деп кооптонгон Кошмо Штаттары болсо Эл аралык атомдук агенттик - МАГАТЭден Ирандын ядролук куралдарды жайылтпоо жөнүндөгү келишимди бузган далилдерди таап, БУУнун Коопсуздук Кеңешине маалымдоосуна өзгөчө ынтызар.

Август 24, 2004

ПАКИСТАН БИЙЛИГИ ТЕРРОРЧУЛАРДЫН ПЛАНЫН БУЗДУ

Ырасмий Исламабаддын маалымдашынча, “ал-Каида” уюмунун он мүчөсүн жакындагы камакка алуу, террорчулардын жүздөгөн адамдардын өмүрүнө забын келтирчү ири планын ойрон кылды. Бул планга ылайык жанкечтилер Пакистандын президентинин резиденциясын, өкмөттүк имараттарды жана АКШ элчилигине чабуул жасашмак деп белгиленет билдирүүдө. Пакистан өкмөтүнүн маалыматында Ооган чегарасы тараптагы автономиялуу урууларга каршы жүрүп жаткан аскерий өнөктүк террорчуларды шаар жакка ооп качууга мажбур кылган.

Август 15, 2004

АКШ: ЖУРНАЛИСТ ЭМНЕ ҮЧҮН ЖАЗАЛАНЫШЫ МҮМКҮН?

Америкалык журналист Роберт Новак прокурор менен кызматташпаганы үчүн сот жообуна тартылганы турат. Ал өткөн жайдагы макаласында Борбордук чалгындоо агенттиги- БЧАнын агентинин ысмын атап, мыйзамды бузду деп күнөөлөнүүдө. Журналист Ак Үйдө иштеген маалымат булагын атоодон баш тартууда. Прокурор менен кызматташпаганы үчүн Новактан башка “Таймс” журналынын кабарчысы Матью Купер дагы бир катар журналисттер да айыпка жыгылышы мүмкүн.

Август 13, 2004

АКШ: БОРБОРДУК ЧАЛГЫНДОО КЫЗМАТЫ-ЦРУнун КОЛУ КЫСКАРДЫ

Президент Жорж Буш Конгресстин Өкүлдөр палатасынын мүчөсү Портер Госсту Борбордук чалгындоо кызматы –ЦРУнун директоруна татыктуу деп тапты. ЦРУнун башчысы АКШнын бийлик тутумунда өтө маанилүү орун эсептелчү. Бирок, Буш ЦРУнун жана башка 14 чалгындоо агенттиктеринин ишмердүүлүгүн көзөмөлдөп турчу жаңы кызматты түзмөк болууда. Бул кадам ЦРУнун таасирин чектей алабы?

Август 11, 2004

ООГАНСТАНДЫН ПРЕЗИДЕНТИ 18 ТАЛАПКЕРДЕН ТАНДАЛАТ

Ооганстанда 9-октябрда болчу президенттик шайлоого талапкер катары ырасмий түрдө 18 адам, анын ичинде убактылуу өкмөттүн төрагасы Хамид Карзай катталды. Бирок, БУУ-Ооганстан аралык шайлоо комиссиясы менчик черүүсү бар лашкербашчылардын саясый өнөктүккө катышуусуна уруксат берип, өлкөнүн Шайлоо жөнүндөгү мыйзамын бузду деген сын пикирлер айтылууда.

Август 11, 2004

ПРЕЗИДЕНТ РАХМОНОВ САЯСЫЙ АТААНДАШТАРДЫН “КӨЗҮН ТАЗАЛАЙ БАШТАДЫ”

Тажикстанда бийликтин таразасы президент Эмомали Рахмонов тарапка ооду. Куляб тобунун Рахмоновдун өзүнө айбат көрсөтчү таасирлүү мүчөсү, өлкөнүн Маң аткезчилигин көзөмөлдөө агенттигинин башчысы, генерал-лейтенант Гафур Мирзоевдин камакка алынышын талдоочулар ушундай баалашты. Мирзоев 1992-97-жылдардагы жарандык согуш кезинде Рахмоновду бийликке алып келген “Элдик майдан” тарабында согушкан. Ал эми жыл башына чейин Президенттик гвардияны жетектеген.

Август 10, 2004

ПАКИСТАН: АНТИӨКМӨТТҮК ЧОҢ ТОПТУН БАШТООЧУСУ САЙФУЛЛА КАРЫ “ТУЗАККА” ТҮШТҮ

Талибдер кезинде Ооганстандагы эң чоң машыгуу базаларынын бирин жетектеген Сайфулла Кары Актар колго түштү. Дубайда кармалган Сайфулла карыны Бириккен Араб Эсирлигинин коопсуздук кызматы Исламабадга өткөрүп бергенин жекшемби күнү Пакистан өкмөтү ырастады. Президент Буштун администрациясы Актар Кары Пакистандын президенти Первез Мушарафка каршы кол салууну уюштурду деген шектенүүсүн билдирди. Андан бир нече күн илгери Пакистанда тыйуу салынган “Харакат ул-Мужахиддин” тобунун ана башы Фазал- ур Рехман Халил кармалган болчу.

Август 10, 2004

СУДАН ӨКМӨТҮ ДАРФУР ЧӨЛКӨМҮНДӨ ТЫНЧТЫК ОРНОТУУ ПЛАНЫН БЕКИТТИ

Судан өкмөтү өлкөнүн батышындагы Дарфур чөлкөмүндө “коопсуздук аймактарын” түзүү боюнча Улуттар Уюму менен чогуу иштелип чыккан планды бекитти. План эгер 30 күн ичинде аткарылбаса, Улуттар Уюму Суданга каршы катаал чара колдонушу ыктымал. Ага жеткирбөө үчүн, ырасмий Хартум азыртан эле Араб Лигасынан жардам издеп, мөөнөттү узартуунун айласын издөөдө. Араб Лигасына мүчө 22 өлкө да Суданга каршы экономикалык жана дипломаттык санкцияларды киргизүүгө каршы экенин билдирди.

Август 09, 2004

ООГАНСТАН: ШАЙЛОО АЛДЫНДА КУРАЛДУУ ТОПТОР ЖАНДАНА БАШТАДЫ

Ооганстанда 9-октябрга белгиленген президенттик шайлоону болтурбоонун аракети күчтүү. Жума күнү ортолуктагы Урузган провинциясында шайлоочуларды каттоочу кызматкерлерди тарткан автокербенге чабуул жасалып, эки каттоочу набыт болду. Улуттар Уюму окуяны “кыянаттык көздөп жасалган чабуул” деп айыптады. Ишемби күнү Ооганстандын түштүгүндө америкалык эки жоокер жана ооган котормочу жолго коюлган минага кабылып, курман болушту.

Август 09, 2004

АКШнын ЭМГЕК РЫНОГУ, МУНАЙ ӨНДҮРҮШҮ ЖАНА ДҮЙНӨЛҮК ЭКОНОМИКАНЫН БАЙЛАНЫШЫ

Кошмо Штаттардын эмгек министрлигинин жума күнү маалымдашынча, өткөн айда өлкөдө жаңы жумуш орундары мурдакы айларга салыштырганда аз түзүлдү же июль айында 32 миң гана адам жумушка алынган. Бу кабарга удаа эле Нью-Йорк биржасында мунайдын баасы мурда болуп көрбөгөндөй бийик деңгээлге көтөрүлүп барып, кайра төмөндөдү. Биржа обол ачылганда бир баррель мунайдын наркы 44 доллар 77 центке чыкты да, базардын жабылган маалда орточо баа 44 долларга барабар болду.

Август 07, 2004

ОЛИМПИАДА: МЕЛДЕШ УЛУТТУН НАМЫСЫ ҮЧҮНБҮ ЖЕ АКЧА ҮЧҮНБҮ?

Олимпиада оюндарынын уюштуруучулары азыр миллиондогон доллар акча менен иштешет. Санаксыз акча эл аралык өтө абройлуу мелдешти сыналгыдан көрсөтүү акысы, ошондой эле оюнду демөөрлөп, ысмын даңазалаган ири компаниялардан жана башка булактардан түшөт. Мөөрөйгө сайылган аз эмес акча спортсмендерди тыйуу салынган кубат берчү дарыларды ичүүгө түртсө, Сидней жана Сольт-Лейк-Сити сыяктуу шаарлардын башчыларын пара берип болсо да, мелдешти өткөрүүгө укук алууга умтулдурган. Афинада болчу Олимпиаданын жеңүүчүлөрүн кандай сыйылыктар күтөт?

Август 06, 2004

АЯЛ СПОРТСМЕНДЕРГЕ ИСЛАМ ӨЛКӨСҮНДӨ ОРУН ЖОКПУ?

Улама-аалымдардын айтымында, Мухаммед пайгамбар аял-эркектердин денесин чыңдап, ден соолук үчүн зарурат көнүгүүлөрдү аткарып машыгуусун осуят кылган. Ал эмес, пайгамбар өзү аялы Айша менен жарышып, экинчи келген. Анткен менен, бүгүн бир катар мусулман өлкөлөрүндө аялдардын эркектер менен мелдешүүсүнө же эл аралык спорттук таймаштарга катышуусуна уруксат жок. Бирок аялдар да ага моюн сунуп беришпестен, башка өлкөлөрдөгү курдаштары сыяктуу кыймылга жеңил кийимдерди тартынбай кийген учурлар арбын.

Август 05, 2004

ПАЛЕСТИНА ЖЕТЕКЧИЛИГИНДЕГИ КҮРӨШТҮН МҮНӨЗҮ

Палестин жетекчилиги Израил менен жүрүп жаткан чатакка катар ич ара саясый таймаштын сазына батууда. Шаршемби күнү жашы 75тин кырын ашкан автономиянын төрагасы Ясер Арафаттан саясатчылардын жаңы мууну башкарууну жакшыртууну, коррупцияны ооздуктоону акыркы мезгилде улам көп талап кылышууда. Алар палестиналык-израилдик сүйлөшүүлөр туңгуюкка камалып турганына да нааразы. Арафат айрым реформага барды. Бирок ал чаралар Израил менен мамилени оңдоого жетерликпи?