“Азаттыктын” Бишкектеги кабарчысы. 2011-жылы Мамлекеттик Ардак грамота менен сыйланган. Кыргыз улуттук университетинин филология факультетин аяктаган.
Бүгүн “Реформа үчүн” кыймылы Бириккен фронт менен бирдикте билдирүү таратышты. Анда оппозициялык эки кыймыл Алмаз Атамбаев жетектеген коалициялык өкмөттү түзүүгө катышпоо, жаңы Конституциянын долбоорун чогуу даярдоо, 11-апрелде боло турган митингди чогуу уюштуруу жана андан ары биргелешип иш-аракеттерди көрүү, бийлик менен болуучу түрдүү сүйлөшүүлөрдү “Реформа үчүн” кыймылы менен Бириккен фронттун чогуу кеңешүүсү менен жүргүзүү тууралуу чечим кабыл алышкан.
Кыргыз өкмөтүндөгү бүгүнкү чукул өзгөрүүлөр боюнча коомчулукта түрдүү пикирлер жаралууда. Бир топ байкоочулар кызматтан кеткен Азим Исабековдун ордуна оппозиция лидерлеринин бири – Алмаз Атамбаевдин өкмөт башчынын милдетин аткаруучу болуп дайындалуусу өлкөдө саясий туруктуулукту камсыз кылат деп эсептешет. Ал эми айрым пикир ээлери президент оор абалдан чыгуу максатында Атамбаевди убактылуу гана пайдаланып жатат деп билдиришүүдө.
Өкмөт башчы Азим Исабеков 28-мартта түш ченде биринчи вице-премьер-министр баштаган беш министрди кызматтан бошотуу тууралуу чечим кабыл алгандыгын жарыялаган. Бирок кечки саат төрттө болгон өкмөттүн жыйынында президент Курманбек Бакиев бир катар өкмөт мүчөлөрүнүн кызматтан кетүү жөнүндө чечимдерин шашылыш кадам деп белгилеп, бир да министрди кызматтан бошотпой тургандыгын билдирди. Мамлекет башчы ага өкмөт курамы боюнча саясий күчтөрдөн конкреттүү сунуштар түшүп, алар талкуулангандан кийин гана өкмөт курамында алмаштыруулар болушу мүмкүн деп белгилеген. Байкоочулар баамында, Баш мыйзам боюнча премьер-министр өкмөт мүчөлөрүн кызматтан кетире албайт, ошондуктан аша чапкан бул кадамы анын кызматтан кетишине алып барышы мүмкүн.
Бүгүн “Реформа үчүн” кыймылы 11-апрелден тарта башталуучу мөөнөтсүз митингди колдой тургандыгын жана өлкөнүн бардык аймактарында нааразылык аракеттерин баштоого даяр экендигин билдирди. Ушул эле күнү “Кыргызстан элдик кыймылы” ыңкылапты коргоого алуу үчүн жер-жерлерде иш-чаралар уюштурула тургандыгын билдирип чыкты. Айрым иликтөөчүлөр апрель айындагы саясий чыңалуунун жана башка курч окуялардын алдын алуу мамлекет башчынын колунда деген пикирлерин айтып жатышат.
Президент Курманбек Бакиев Мамлекеттик телерадиокомпанияны Улуттук телерадиокорпорациясы кылып өзгөрттү. Кечээ кол коюлган жардыкка ылайык УТРКнын жогорку башкаруу органы – Байкоочу Кеңешти түзүү, анын негизинде жобону бекитүү Жогорку Кеңешке тапшырылды. МТРКны коомдук башкарууга өткөрүү - оппозициянын буга чейин президентке коюп келген негизги талаптарынын бири болчу.
Эртең март ыңкылабына эки жыл толот. Айрым саясатчылардын айтуусунда бул аралыкта Кыргызстанда демократиялык өнүгүү болуп, сөз эркиндиги, адам укуктары жакшырды. Ал эми кээ бир буга терс пикирдеги саясатчылар коррупция күчөгөндүгүн, үй-бүлөлүк башкаруу системасы калыбынан жазбаганын, мындан улам жаңы оппозициялык толкун пайда болгонун белгилешүүдө. Ал эми эл аралык эксперттер Башмыйзам мамлекеттик негизги документ болуудан калып, бийлик менен оппозициянын колундагы саясий куралга айланганын айтып чыгышты.
Бүгүн оппозициялык “Келечеги кең Кыргызстан үчүн!” Бириккен фронтунун лидерлери чогулуп, бирикменин иш багыттарын жабык отурумда талкуулашты. Талкууланган маселелердин катарында президент менен жолугушууга, «Реформа үчүн!» оппозициялык кыймылы менен кызматташтыкка байланышкан маселелер болгондугу айтылууда. Буга чейин айрым лидерлер фронт 11-апрелдеги митингге чейин бийлик менен сүйлөшүүгө барбай тургандыгын жарыялашкан. Митингде алар президенттик чукул шайлоо маселесин талап кылышмакчы. «Реформа» кыймылы мындай талапка каршы болууда.
Кыргызстандын ички паспортун Казакстан менен Орусия тааныды. Ал эми Өзбекстан чегарадан кирип-чыгуу жараянын каттоого алуу максатында басылуучу мөөр үчүн ички паспортко кошо тиркеме кагаз талап кылууда. Мындан кыргыз жарандары, өзгөчө Кыргызстандын бир жеринен экинчи жерине Өзбекстандын аймагы аркылуу өтүүгө туура келүүчү атуулдар азап тартып жатышат. Кыргызстандын ИИМ менен ТИМ бул маселени жакын арада чечилерин айтышууда.
Жогорку Кеңештин депутаты Карганбек Самаковдун иш бөлмөсүнөн сейф уурдалды. Ички иштер министрлигинин божомолу боюнча уурдоо 12-марттан 13-мартка оогон түнү болгон. Айрым пикирлер боюнча сейфтин уурдалышына Карганбек Самаковдун парламенттеги буга чейинки жүргүзгөн иштери себеп болушу мүмкүн.
БУУнун баңзат жана кылмыштуулук боюнча башкармалыгынын маалыматы боюнча өткөн жылы баңзаттарды кармоо жана жок кылуу жагынан Борбор Азия өлкөлөрүнүн ичинен Кыргызстан алдыңкы орунга чыккан. Ошентсе да Кыргызстан негизги наркотраффиктердин бири болуп калууда. Ооганстанда өндүрүлгөн маңзаттардын көпчүлүк бөлүгү Тажикстан жана Кыргызстан аркылуу Орусияга, андан ары Европа өлкөлөрүнө ташылып жатат. Ошол эле учурда элүү миңден ашуун кыргыз жарандары баңзат пайдаланышат. Алардын ичинен 12% жетиле элек балдар.
Эл аралык Reuters агенттиги Казакстанда алтын казып жаткан Eurasia Gold компаниясы Тажикстандын күмүш, ал эми Кыргызстандын алтын жана жез кендеринин допэмиссияларын Лондондогу дүйнөлүк биржага коюуну көздөп жаткандыгын жазып чыккан. Кыргызстандагы геология боюнча мамлекеттик агенттик бул маалыматты төгүнгө чыгарып, Жалалабад облусунун аймагында жайгашкан алтын-күмүш-жез кенин казууга Казакстандык “Демикс голд” компаниясы лицензия алгандыгын билдирүүдө.
Бүгүн эки шайлоо аймагынан: №40 Отузадыр жана №57 Кемин округдарынан Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкерлерди көрсөтүү башталат. Борбордук шайлоо комиссиясынын маалыматы боюнча талапкерлерди көрсөтүү 23-мартка чейин созулат. Эки округдагы шайлоо өнөктүгүнө БШК 2,5 млн сомдон ашуун каражат сарптамакчы болууда.
Кыргыз өкмөтүнүн чечими менен Кыргызстан ХИПИК программасына кирбей калды. Буга байланыштуу коомчулукта түрдүү пикирлер айтылууда. Айрым адамдар бул программа менен Кыргызстанга мойнундагы 2 млрд 150 млн долларлык тышкы карызын жеңилдетип алуу мүмкүнчүлүгү туш келген, андан баш тартуу туура эмес болду дешсе, кээ бирлери экономиканы туура пайдалануу менен ХИПИКсиз эле тышкы карыздан кутулабыз деп үмүттөнүп жатышат.
Дүйнөлүк Банктын Борбор Азия өлкөлөрү боюнча жаңы дайындалган жетекчиси Аннетт Диксон менен аталган банктын Кыргызстандагы өкүлү Роджер Робинсон кечээ журналисттер менен жолугушту. Анда негизинен ХИПИК программасы тууралуу кеп болду. Айрым байкоочулар Анетт Диксондун Кыргызстанга келүүсүн кыргыз өкмөтүн ХИПИК программасын кабыл алууга макулдатуу максаты менен байланыштырып жатышат.
Өткөн жылдын күзүндө ЖК депутаты Өмүрбек Текебаевге байланыштуу болгон “Матрешка” окуясы боюнча депутаттык изилдөө улантылып жатат. Ал эми бул окуяга түздөн-түз тиешеси бар деп саналып, кызматынан кеткен Улуттук Коопсуздук Кызматынын жетекчиси Жаныш Бакиев өзүн жок жерден күнөөлөдү деген доо менен сотко кайрылып, парламентти кечирим суратууга жетишкен. Мына ушул маселелер боюнча ЖК төрагасынын орун басары, “матрешка” окуясына изилдөө жүргүзүүчү депутаттык топтун жетекчиси Тайырбек Сарпашев “Азаттыктын” кабарчысы Замира Кожобаеванын суроолоруна жооп берген.
Мындан ары Кыргызстандын жарандары Орусиянын аймагына ички паспорт же башкача айтканда ID карта менен кире алышат. Бул өткөн жылдын аягында эки өлкөнүн тышкы иштер министрликтеринин ортосунда түзүлгөн ноталык келишимдин негизинде ишке ашты. Бирок ошол эле учурда Кыргызстандын ички паспортун Казакстан менен Өзбекстан тааныбайт.
Бүгүн советтик аскерлердин Ооганстандан чыгып кеткенине он сегиз жыл болду. Ушул тапта Ооган согушунун Кыргызстанда жети миңге чукул ардагери бар. Аларга мамлекет тарабынан түрдүү социалдык жардамдар жана жеңилдиктер каралган. Айрым байкоочулар он жылга созулуп, бир нече миңдеген жоокерлердин өмүрүн алып кеткен Ооган согушунун максатсыз болгондугун айтышат.
“Ар-Намыс” партиясынын лидери, мурдагы өкмөт башчы Феликс Кулов бүгүн маалымат жыйынын өткөрөт. Ушул тапта коомчулук анын маалымат жыйынында айтар сөзүн божомолдоп, Куловдун мындан ары ээлей турган позициясына терең кызыгуу менен байкоо салып турган учур. Айрым пикирлер боюнча ал кайрадан оппозициянын катарына кириши ыктымал. Башка пикирлерге караганда, Феликс Кулов кийинки президенттик шайлоого катышууга катуу даярдык көрө баштайт дешет.
Кыргызстандын түштүк аймактарында кайрадан орусча үлгүдөгү фамилияга өтүүнү каалагандардын саны арбыды. Алардын көпчүлүгү Орусиянын, Казакстандын жарандыгын алууну максат кылгандар жана бул өлкөлөргө жумушка барууну каалагандар болууда.
Кыргызстанда күйүүчү май 50 тыйынга арзандады. Дүйнөлүк нефть базарында баанын төмөндөөсү менен кыргыз базарында күйүүчү майдын баасы дагы төмөндөөсү мүмкүн. Ал эми Кыргызстандагы нефтетрейдерлер ассоциациясы жазгы талаа жумуштарынын учурунда да баа көтөрүлбөй тургандыгын белгилешүүдө.
Дагы жүктөңүз
